25 lat, tysiące historii. Culture.pl świętuje jubileusz i otwiera nowy rozdział

Ponad 50 milionów słów o polskiej kulturze, siedem wersji językowych, czytelnicy w ponad 80 krajach i miliony odwiedzin rocznie. Culture.pl – największe i najbardziej wiarygodne źródło wiedzy o polskiej kulturze – obchodzi 25-lecie. Portal Instytutu Adama Mickiewicza, który powstał w 2001 roku, dziś jest międzynarodowym medium łączącym dziennikarstwo kulturalne, podcasty, wideo i projekty multimedialne. Jubileusz to okazja do podsumowania ćwierćwiecza działalności, ale także do zaprezentowania nowych projektów i kierunków rozwoju Culture.pl.

Co łączy kwarki, słonie i pierogi? Gdzie w przygodach Sherlocka Holmesa pojawiają się polskie tropy? I co okultyzm ma wspólnego z malarstwem górników? To tylko niektóre z historii, które można odkryć na Culture.pl. Od 25 lat portal opowiada o polskiej kulturze, łącząc to, co znane, z tym, co zaskakujące – przybliża najważniejsze postaci i wydarzenia, odkrywa zapomniane historie, pokazuje nieoczywiste związki między kulturą, historią i współczesnością.

Przez ćwierć wieku zmieniło się niemal wszystko: technologie, media, sposoby uczestnictwa w kulturze i docierania do odbiorców. Culture.pl rozwijało się wraz z tymi zmianami, pozostając miejscem, w którym rzetelna wiedza spotyka się z ciekawością świata. Dziś, gdy o tym, co czytamy i oglądamy, coraz częściej decydują algorytmy, redakcja konsekwentnie stawia na autorską perspektywę, pogłębione treści i opowieści, które pozwalają odkrywać polską kulturę poza utartymi schematami.

Od pioniera polskiego internetu do międzynarodowej platformy

Kiedy w 2001 roku Instytut Adama Mickiewicza uruchamiał Culture.pl, internet w Polsce dopiero zyskiwał popularność. W tym samym roku powstała Wikipedia, a możliwość docierania do odbiorców na całym świecie za pośrednictwem sieci otwierała zupełnie nowe perspektywy. Culture.pl było jednym z pionierskich przedsięwzięć wykorzystujących ten potencjał do opowiadania o polskiej kulturze.

Od początku ambicje portalu wykraczały poza tradycyjne informowanie o wydarzeniach. Miał być miejscem, w którym polska i zagraniczna publiczność znajdzie pogłębione, przystępne i atrakcyjne opowieści o kulturze – od literatury i sztuk wizualnych po muzykę, film, teatr, architekturę i wzornictwo.

Przez kolejne lata Culture.pl rozbudowywało redakcję, poszerzało tematykę i uruchamiało kolejne sekcje językowe. Dziś publikuje w siedmiu językach: polskim, angielskim, ukraińskim, japońskim, koreańskim, chińskim tradycyjnym i chińskim uproszczonym. W archiwum dostępne są również materiały rosyjskojęzyczne. Każda z sekcji ma własny charakter i sposób opowiadania, uwzględniający zainteresowania odbiorców z różnych krajów i kręgów kulturowych.

Dziesiątki tysięcy artykułów, wywiadów, biogramów i materiałów multimedialnych tworzą dziś rozbudowane archiwum polskiej kultury ostatnich dekad. Korzystają z niego zarówno osoby od lat zainteresowane Polską, jak i te, które dopiero zaczynają ją poznawać – czytelniczki i czytelnicy, dziennikarze, badaczki, kuratorzy czy organizatorzy wydarzeń kulturalnych.

Przez 25 lat kolejne pokolenia redaktorek i redaktorów tworzyły miejsce, które jest uważne na świat, a jednocześnie pozostaje rzetelnym źródłem wiedzy o polskiej kulturze. Dziś, gdy odpowiedzi na niemal każde pytanie możemy uzyskać w kilka sekund, pytanie o wiarygodność wiedzy staje się szczególnie istotne. Zaufania nie da się zbudować w kilka sekund. Za Culture.pl stoją ludzie, ich doświadczenie, dociekliwość, talent i tysiące godzin pracy. To dzięki nim Culture.pl nie tylko dokumentuje historię polskiej kultury, ale pozostaje blisko jej współczesnych zjawisk, twórców, twórczyń i najważniejszych debat – mówi Olga Wysocka, dyrektorka Instytutu Adama Mickiewicza.

Polska kultura w międzynarodowej perspektywie

Od 25 lat Culture.pl zajmuje się sztuką odnajdywania nieoczywistych związków. Między epokami, językami, ludźmi i doświadczeniami. Między tym, co znajome, a tym, co dopiero może nas zafascynować. To znacznie więcej niż opowiadanie o polskiej kulturze. To praca nad naszą zbiorową wyobraźnią. Dzisiaj, kiedy algorytmy próbują przewidzieć, co zainteresuje nas jutro, na podstawie tego, co interesowało nas wczoraj, ta zdolność staje się szczególnie cenna. Algorytm podpowiada nam, czego szukamy. Kultura potrafi pokazać nam to, czego nie wiedzieliśmy, że warto szukać – mówi Olga Brzezińska, wicedyrektorka Instytutu Adama Mickiewicza.

Ta zdolność budzenia ciekawości i otwierania nowych perspektyw jest szczególnie ważna w międzynarodowej działalności Instytutu Adama Mickiewicza, którego celem jest promocja polskiej kultury za granicą. Culture.pl od początku stanowi istotną część tej misji – nie tylko informuje o polskich artystkach i artystach, ale także pomaga zagranicznej publiczności lepiej zrozumieć konteksty historyczne, społeczne i kulturowe ich twórczości.

Przez ostatnie 25 lat polska kultura coraz wyraźniej zaznaczała swoją obecność na świecie. Literacki Nobel dla Olgi Tokarczuk, Oscar dla Pawła Pawlikowskiego za film „Ida” czy międzynarodowa popularność gier „Wiedźmin” i „Cyberpunk 2077” pokazują, jak różnorodne mogą być drogi polskiej twórczości do zagranicznej publiczności.

Culture.pl dokumentuje te sukcesy, ale równie wiele uwagi poświęca mniej znanym postaciom i zjawiskom. Opowiada o historii, architekturze, codzienności i przemianach społecznych. Pokazuje Polskę poprzez jej kulturę – wielowymiarową, niejednoznaczną, zakorzenioną w tradycji, a jednocześnie otwartą na nowe idee.

Portal od początku towarzyszy również międzynarodowym projektom realizowanym przez Instytut Adama Mickiewicza, dostarczając wiedzy o prezentowanych artystkach i artystach oraz kontekstach ich twórczości. Dzięki temu wystawy, koncerty czy spektakle stają się nie tylko okazją do spotkania z polską kulturą, ale również początkiem dalszych odkryć, rozmów i zainteresowań, które mogą trwać długo po zakończeniu wydarzenia.

Culture.pl – do czytania, słuchania i oglądania

Przez 25 lat zmieniło się nie tylko to, o czym opowiada Culture.pl, ale także sposób, w jaki odbiorcy odkrywają kulturę. Portal, który zaczynał jako internetowa baza wiedzy, dziś jest multimedialnym medium, rozwijającym podcasty, produkcje wideo i nowe formy dziennikarstwa kulturalnego.

Przez 25 lat stworzyliśmy ogromną bazę wiedzy o polskich twórcach, twórczyniach, dziełach i zjawiskach kultury. To wyjątkowy zasób, który nieustannie rozwijamy, ale Culture.pl nie jest tylko archiwum – to żywy organizm, który zmienia się razem z kulturą i swoimi odbiorcami. Dziś coraz śmielej eksperymentujemy z różnymi formatami: podcastami, rolkami i dłuższymi formami wideo. Jesteśmy obecni tam, gdzie są nasi odbiorcy, i opowiadamy o kulturze w sposób, który ich angażuje i inspiruje. Jednocześnie zależy nam na tym, by niezależnie od formatu zachować to, co stanowi o sile Culture.pl – jakość dziennikarstwa, wiedzę i autorską perspektywę – mówi Maria Peltz-Orlińska, koordynatorka zespołu Culture.pl.

Od dokumentalnej serii „The Final Curtain” o upadku bloku wschodniego, przez dźwiękowe spacery „Unseen”, po książkę „Quarks, Elephants & Pierogi: Poland in 100 Words”, która przybliża zagranicznym czytelnikom Polskę poprzez język – projekty Culture.pl pokazują, jak wiele różnych historii i perspektyw kryje się w polskiej kulturze.

Wśród współczesnych produkcji redakcji są m.in. podcast architektoniczny „Teren zabudowany” Anny Cymer, muzyczny „Flis” Filipa Lecha i Izabeli Smelczyńskiej oraz ukraińskojęzyczny „Pod prąd” prowadzony przez Saszkę Jarmołę. W cyklu wideo „How Poland!” Adam Żuławski z humorem przybliża anglojęzycznej publiczności polskie zwyczaje i zjawiska społeczne, a seria wideowywiadów „10-ish Questions for...” pozwala poznać polskich twórców z mniej oczywistej strony – wśród jej bohaterów znaleźli się m.in. Jakub Józef Orliński i Aleksander Dębicz.

Nowe projekty na 25-lecie

Z okazji 25-lecia redakcja przygotowała również nowe propozycje, które pokazują, w jakim kierunku rozwija się Culture.pl.

15 października premierę miał „Studio Culture” – wideopodcast, w którym raz w miesiącu autorki i autorzy portalu, pod kierunkiem Aleksandra Kmaka, rozmawiają o intrygujących zjawiskach ze świata kultury. Gościnią pierwszego odcinka, poświęconego czasowi i trwaniu, była aktorka Magdalena Cielecka.

Redakcja przygotowuje także wybór najciekawszych artykułów z 25-letniego archiwum polskiej i angielskiej sekcji Culture.pl w wersji audio. Wśród kolejnych premier znajdzie się również „Wajda: A Legacy of Resistance” – sześcioodcinkowy wideopodcast w reżyserii Filipa Skrońca, poświęcony twórczości i dziedzictwu Andrzeja Wajdy.

Z okazji jubileuszu powstał również pierwszy anglojęzyczny Rocznik Culture.pl. Publikacja jest skierowana przede wszystkim do zagranicznych partnerów Instytutu Adama Mickiewicza oraz artystek i artystów odwiedzających Polskę w ramach wizyt studyjnych i rezydencji.

Jubileuszowi towarzyszy również odświeżona identyfikacja wizualna Culture.pl, opracowana w ramach rebrandingu Instytutu Adama Mickiewicza. Nowy system graficzny odpowiada na potrzeby współczesnej komunikacji – od strony internetowej po materiały wideo i media społecznościowe.

Jubileusz to więc świetny pretekst, żeby zajrzeć na Culture.pl i odkryć coś nowego – niezależnie od tego, czy jesteśmy w Polsce, czy na drugim końcu świata.

Przeczytaj więcej o historii Culture.pl: Magenta, pałacyk i pierogi, czyli historia Culture.pl w pigułce

I o tym, jak zmieniała się polska kultura przez ostatnie 25 lat: 7 zjawisk ćwierćwiecza na 25 lat Culture.pl