Rok Andrzeja Wajdy

Rok 2026 Rokiem Andrzeja Wajdy

Rok 2026 Senat Rzeczypospolitej Polskiej ogłosił Rokiem Andrzeja Wajdy, jednego z najwybitniejszych twórców polskiego i światowego kina, w stulecie jego urodzin oraz dziesiątą rocznicę śmierci. Reżyser takich filmów jak Kanał, Popiół i diament, Ziemia obiecana, Człowiek z marmuru czy Katyń zapisał się w historii światowego kina, łącząc artystyczną odwagę z głębokim zaangażowaniem społecznym i obywatelskim.

Andrzej Wajda - diagnosta polskiej duszy

Andrzej Wajda (1926–2016) był jednym z najważniejszych twórców polskiego i światowego kina, reżyserem filmowym i teatralnym, a także scenarzystą. W czasie okupacji pracował fizycznie i uczył się na tajnych kompletach, rozwijając jednocześnie zainteresowania plastyczne. Po wojnie studiował malarstwo na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, co silnie wpłynęło na wizualną stronę jego filmów – kompozycję kadru, operowanie światłem i kolorem. Następnie ukończył reżyserię w Łódzkiej Szkole Filmowej. Zapoczątkował swoją twórczą drogę, debiutując filmem Pokolenie (1955), z kolei Kanał (nagrodzony w Cannes) i Popiół i diament ugruntowały jego pozycję jako czołowego przedstawiciela Polskiej Szkoły Filmowej. 

Wajda zasłynął również jako wybitny adaptator literatury – ekranizował najważniejszych polskich pisarzy, m.in. Reymonta (Ziemia obiecana), Wyspiańskiego (Wesele), Iwaszkiewicza (Panny z Wilka) i Mickiewicza (Pan Tadeusz), budując filmową opowieść o polskiej tożsamości. Jego kino często wchodziło w dialog z rzeczywistością polityczną PRL, niejednokrotnie mierząc się z cenzurą. W latach 70. i 80. stworzył ważne filmy zaangażowane, m.in. Człowiek z marmuru i Człowiek z żelaza (Złota Palma w Cannes), wspierając idee ruchu „Solidarności". 

Równolegle rozwijał intensywną działalność teatralną, reżyserując liczne spektakle. Po 1989 roku angażował się w życie publiczne – był senatorem RP. Ufundował Centrum Sztuki i Techniki Japońskiej „Manggha”, a w 2002 roku założył szkołę reżyserii dla młodych twórców. Za swoją twórczość otrzymał najważniejsze światowe wyróżnienia, w tym Oscara za całokształt (2000), Złotego Lwa w Wenecji i Złotego Niedźwiedzia w Berlinie. Jego ostatni film, Powidoki (2016), miał charakter artystycznego testamentu. 

Portret Andrzeja Wajdy
Andrzej Wajda, fot. Łukasz Ostalski / Reporter / East News

Rok Andrzeja Wajdy 2026 - wydarzenia na całym świecie

Z okazji Roku Andrzeja Wajdy Instytut Adama Mickiewicza współorganizuje i wspiera przeglądy filmów Andrzeja Wajdy na świecie m.in. we Francji, Włoszech, Niemczech, Argentynie, Austrii, Japonii oraz na Węgrzech.   

IAM we współpracy z Partnerami: Wytwórnią Filmów Dokumentalnych i Fabularnych w Warszawie oraz Szkołą Filmową w Łodzi, przy wsparciu finansowym Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, organizuje także konkurs WAJDA RE/FRAME, do którego zaprosił studentów zagranicznych uczelni filmowych i artystycznych do podjęcia wyjątkowego wyzwania twórczego – stworzenia autorskiego eseju filmowego opartego na twórczej interpretacji filmów Andrzeja Wajdy. Więcej informacji: tutaj

Program wydarzeń w ramach Roku Andrzeja Wajdy 2026:

Luty

  • 10 lutego – Les Mardis Polonais: pokazy filmów Andrzeja Wajdy organizowane z Instytutem Polskim w Paryżu - Panny z Wilka (goście: Wiesława Starska, Allan Starski)

Marzec

  • 17 marca – Les Mardis Polonais: pokazy filmów Andrzeja Wajdy organizowane z Instytutem Polskim w Paryżu – Niewinni czarodzieje oraz muzyka jazzowa na żywo w wykonaniu młodych polskich artystów 

Kwiecień

  • 7 kwietnia – Les Mardis Polonais: pokazy filmów Andrzeja Wajdy organizowane z Instytutem Polskim w Paryżu – Katyń (goście: Paweł Edelman, Maja Ostaszewska) 

  • 9–19 kwietnia – 45. Istanbul Film Festival: spotkania networkingowe Meetings on the Bridge; pokaz Popiołu i diamentu z masterclassem w ramach Roku Wajdy

Maj

  • 12 maja – Les Mardis Polonais: pokazy filmów Andrzeja Wajdy organizowane z Instytutem Polskim w Paryżu - Dyrygent (gość: Andrzej Seweryn)

Czerwiec

  • 7 czerwca–7 lipca – Film Wróblewski według Wajdy (koprodukcja IAM z 2015 roku) udostępniony na portalu Ninateka.pl 

  • 10 czerwca – Start komunikacji konkursu WAJDA RE/FRAME - konkurs na eseje filmowe organizowany ze Szkołą Filmową w Łodzi

  • 16 czerwca – Les Mardis Polonais: pokazy filmów Andrzeja Wajdy organizowane z Instytutem Polskim w Paryżu –  Wszystko na sprzedaż (goście: Daniel Olbrychski, Małgorzata Potocka) 

Lipiec

  • 7 lipca – Les Mardis Polonais: pokazy filmów Andrzeja Wajdy organizowane z Instytutem Polskim w Paryżu – Tatarak (gość: Jean-Marie Samocki)

Wrzesień

  • 3–17 września – Festiwal Filmów Polskich 2026 w Seulu 

  • 11 września – 21. Festiwal filmPOLSKA w Berlinie i Poczdamie – pitching Wajda School New Talents w Instytucie Polskim w Berlinie

  • 15–20 września – Retrospektywa filmów Andrzeja Wajdy podczas 9. Budapest Classic Film Marathon: pokaz Popiołu i diamentu z taśmy w Kinie Urania oraz  koncert muzyki filmowej Wajdy

  • 15 września – WAJDA RE/FRAME – rozstrzygniecie konkursu na eseje filmowe organizowanego ze Szkołą Filmową w Łodzi

  •  Videocast na Culture.pl

Październik

  • 1–15 października – Retrospektywa Andrzeja Wajdy w Argentynie: BUENOS AIRES - 9 filmów i 18 projekcji

  • 9-18 października – Pokaz zwycięskiego eseju konkursu WAJDA RE/FRAME w czasie Warszawskiego Festiwalu Filmowego przed pokazem Dantona, Kino Iluzjon

  • 9 października – Otwarcie retrospektywy Wajdy w Innsbrucku, Austria

  • 25 października – Pokaz filmu Niewinni czarodzieje z muzyką na żywo w Cosmopolite Scene, Oslo

  • 26 października – Pokaz filmu Niewinni czarodzieje z muzyką na żywo w kinie Bio Aspen, Sztokholm

  • 28 października – Pokaz filmu Niewinni czarodzieje z muzyką na żywo podczas Festiwalu Valladolid 

  • 29 października – Pokaz filmu Niewinni czarodzieje z muzyką na żywo w Madrycie

  • 29 października–1 listopada – Retrospektywa Andrzeja Wajdy w Argentynie: CORDOBA – Cineclub Municipal 

  • 31 października – Wajda i sztuka. Dialog filmu, literatury i malarstwa // Spotkanie ze studentami, wykład oraz debata po emisji filmu Panny z Wilka w Bratysławie

Listopad

  • 3–8 listopada – 36. Cottbus Film Festival

  • 5–8 listopada – Retrospektywa Andrzeja Wajdy w Argentynie: MENDOZA – Cine Universidad (Uniwersytet UNCUYO)

  • 7–14 listopada – Camerimage –wręczenie nagród laureatom konkursu WAJDA RE/FRAME 

  • 9–11 listopada – Retrospektywa Andrzeja Wajdy w Argentynie: MAR DEL PLATA - Festival Internacional de Cine de Mar del Plata oraz konferencja nt. twórczości Wajdy z udziałem dr Michała Oleszczyka

  • 10–22 listopada – CiakPolska FIlm Festival w Rzymie

  • 10–15 listopada 2026 – Cineteca Classic / Grandi classici del cinema polacco sekcja poświęcona twórczości Wajdy

  • 19–22 listopada – sekcja „Nowe Kino Polskie”

  • 11 listopada–17 grudnia – objazdowy przegląd Wajdy w 7 włoskich miastach: Mediolanie, Turynie, Udine, Florencji, Bolonii, Neapolu i Palermo

  • od 14 listopada – przegląd 4 filmów Wajdy w telewizji RAI, następnie będą one bezpłatnie dostępne na platformie RaiPlay do końca 2026 r. 

  • listopad (data w ustaleniu) – Wajda i sztuka. Dialog filmu, literatury i malarstwa / Spotkanie ze studentami, wykład oraz debata po emisji Panien z Wilka w Innsbrucku 

  • 13–19 listopada – Poland Film Festival 2026 w Tokio – pokazy filmów Wajdy prezentowane we współpracy z CKF oraz pokazy młodszych twórców 

  • 13–15 listopada – Warsztaty z demokracji, Bratysława - panel dyskusyjny

  • 14–15 listopada – Retrospektywa Andrzeja Wajdy w Argentynie: BUENOS AIRES - Cine Teatro York

  • 16–18 listopada – Warsztaty z demokracji, Sofia - panel dyskusyjny

Grudzień

  • 3 grudnia – Pitching Wajda School New Talents w Instytucie Polskim w Paryżu

Logo Roku Andrzeja Wajdy
img 3 img 2 img 1

Czytaj więcej o polskiej kulturze

Culture.pl to największe i najbardziej wszechstronne źródło wiedzy o polskiej kulturze, prowadzone przez IAM. Dostarczamy rzetelnych informacji o najważniejszych zjawiskach i trendach w kulturze oraz o wydarzeniach organizowanych w Polsce i za granicą. Znajdziesz tu sylwetki artystek i artystów, recenzje, eseje oraz eksperckie analizy, które ukazują bogactwo polskiej sztuki. Publikujemy w ośmiu językach, przybliżając polski wkład w światową kulturę i dziedzictwo humanistyczne.

Wejdź na culture.pl