„The Classroom” – instalacja Karola Radziszewskiego w Moderna Museet w Sztokholmie

W Moderna Museet w Sztokholmie od 31 stycznia 2026 prezentowana będzie instalacja „The Classroom” Karola Radziszewskiego. Rekonstrukcja polskiej klasy szkolnej z lat 90., dzięki wykorzystaniu zebranych świadectw queerowych z Europy Środkowej i Wschodniej, staje się przestrzenią archiwum, edukacji i artystycznej interwencji. Do wystawy przygotowano program wydarzeń towarzyszących obejmujący wykłady, rozmowy i warsztaty.

„The Classroom” po raz pierwszy w Szwecji - instalacja inspirowana polską klasą szkolną z lat 90.

W instalacji „The Classroom” polski artysta Karol Radziszewski odtwarza wnętrze polskiej klasy z lat 90., lecz proponuje zupełnie inny program nauczania. Ekspozycja w Moderna Museet w Sztokholmie, przez pozornie konwencjonalne szkolne wnętrze, opowiada inną historię, odmienną od głównych nurtów historiografii. Tablica, biurko nauczyciela oraz portrety tworzą razem żywe archiwum queer. Artysta na ławkach umieścił materiały z Queer Archives Institute uzupełnione o jego własne elementy malarskie, przekształcając je równocześnie w narzędzie pedagogiczne oraz interwencję artystyczną. Plakaty na ścianach, które zwykle widuje się w klasach, w klasie stanowią reprodukcje obrazów przedstawiających historyczne i współczesne ikony queer. 

W instalacji Karol Radziszewski wykorzystał materiały archiwalne jako narzędzie do nauki i wymiany myśli, przekształcając przestrzeń i czas kojarzone z jednostronną, określoną instrukcją w miejsce, które pozwala na odkrywanie nowych światów myślenia i wspólne eksplorowanie. Przekaz „The Classroom” uzupełnia mural site-specific „Fag Fighters”, inspirowany performansem, w którym gang uliczny w różowych kominiarkach podważa mainstreamowe pojęcia męskości i queerowości.

Polski artysta Karol Radziszewski w Moderna Museet: queerowe archiwum w jednym z wiodących muzeów sztuki współczesnej w Europie

Karol Radziszewski urodził się w 1980 roku w Białymstoku, mieszka i pracuje w Warszawie. Jego praktyka artystyczna obejmuje m.in. filmy, malarstwo, instalacje, publikacje, edukację oraz aktywizm. Radziszewski jest założycielem Queer Archives Institute (QAI) – kolekcji queerowych historii z Europy Środkowej i Wschodniej – oraz magazynu „DIK Fagazine”, jedynego magazynu artystycznego z Europy Środkowej i Wschodniej koncentrującego się na queerowych historiach (najnowszy numer magazynu „DIK Fagazine” zatytułowany jest „The Classroom”). Przez ostatnie dwie dekady zgromadził zbiór pomijanych w ustalonej historiografii narracji queerowych, materiałów oraz świadectw ustnych z Europy Środkowej i Wschodniej.

Praca „The Classroom” jest prezentowana po raz pierwszy w Skandynawii i została włączona do kolekcji Moderna Museet. Moderna Museet jest jednym z wiodących muzeów sztuki nowoczesnej i współczesnej w Europie. Gromadzi, konserwuje, udostępnia i wystawia dzieła sztuki nowoczesnej od początku XX wieku. Muzeum zostało otwarte w 1958 roku w dawnej hali ćwiczeń marynarki wojennej na wyspie Skeppsholmen w Sztokholmie. Kolekcja sztuki Moderna Museet obejmuje ponad 130 000 prac z całego świata, w tym m.in. sztukę szwedzką i nordycką, francuski modernizm oraz sztukę amerykańską z lat 50. i 60., dzieła kobiet-artystek XX i XXI wieku oraz zbiór około 100 000 fotografii. Wystawy pozwalają badać i przekształcać standardową narrację historii sztuki poprzez nowe odkrycia i stałe zmiany ekspozycji.

Program wydarzeń towarzyszących wystawie - lekcje queer historii i performans „Fag Fighters”

Prezentacji „The Classroom” towarzyszyć będzie rozbudowany program wydarzeń towarzyszących. Przygotowane zostaną „lekcje historii”, które zgłębią queerowe historie Europy Środkowej i Wschodniej, łącząc je ze szwedzkimi historiami i doświadczeniami. Oprócz wykładów, rozmów i warsztatów performans „Fag Fighters” odbędzie się w wieczór otwarcia, a poprzedzi go rozmowa z Karolem Radziszewskim i kuratorem Hendrikiem Folkertsem. Podczas ostatniego weekendu wystawy, 11–12 kwietnia 2026 roku, zostanie zaprezentowany wybór filmów artysty. Szczegóły wydarzeń będą udostępniane na stronie Moderna Museet.

Karol Radziszewski – „The Classroom” – informacje praktyczne

• Daty: 31 stycznia – 12 kwietnia 2026

• Miejsce: Moderna Museet, Skeppsholmen, Sztokholm

• Kurator: Hendrik Folkerts.

• Bilety i więcej informacji: www.modernamuseet.se

• Wystawę i program wydarzeń towarzyszących zorganizowano przy wsparciu Instytutu Adama Mickiewicza oraz Instytutu Polskiego w Sztokholmie.