Polska fotografia na Photo London 2026: mocna reprezentacja artystek i artystów z regionu
Podczas tegorocznej edycji jednych z najważniejszych targów fotografii w Europie silną obecność zaznaczą polskie galerie, artystki, artyści i wydawcy. Obok klasyków, takich jak Zofia Rydet i Zygmunt Rytka, pojawią się przedstawicielki i przedstawiciele młodszych pokoleń – w tym Weronika Gęsicka, Michał Łuczak czy Michalina Kacperak i kolektyw Rethinking Eastern Europe oraz twórcy najciekawszych polskich książek fotograficznych.
Jedenasta edycja targów (14–17 maja 2026, Olympia w Londynie) zgromadzi najważniejsze galerie z Europy, Ameryki i Azji, w tym m.in. The Photographers’ Gallery czy Goodman Gallery. Wśród nich znajdą się także Galeria Monopol, Raster i JEDNOSTKA, kolektyw Rethinking Eastern Europe oraz wydawnictwo Sun Archive – reprezentujące scenę Europy Środkowo-Wschodniej jako istotny, dojrzały głos w międzynarodowym obiegu sztuki.
Udział artystek, artystów, galerii oraz wydawnictw z regionu na Photo London 2026 wspiera Instytut Adama Mickiewicza oraz Instytut Polski w Londynie.
Polska fotografia jest dziś w wyjątkowym momencie. Widzimy rosnące zainteresowanie zarówno klasykami, jak i młodą sceną. Świadomie wykorzystujemy ten czas budując trwałą obecność polskiej fotografii w międzynarodowym obiegu sztuki, m.in. poprzez udział w Photo London 2026 – mówi Olga Wysocka, dyrektorka Instytutu Adama Mickiewicza.
Zofia Rydet: archiwum świata, który znikał
Jednym z najmocniejszych punktów programu będzie prezentacja prac Zofii Rydet przez Raster Gallery. Jej „Zapis socjologiczny” – realizowany od końca lat 70. – to monumentalne przedsięwzięcie dokumentalne obejmujące tysiące portretów mieszkańców i mieszkanek polskich wsi, fotografowanych we wnętrzach ich domów.
To nie tylko zapis życia codziennego, ale też wizualne archiwum świata u schyłku komunizmu – z całym jego materialnym detalem, napięciem między prywatnością a oficjalną narracją i wyraźną obecnością czasu. Pokazywana na targach seria pozostaje jednym z najważniejszych projektów dokumentalnych w historii fotografii europejskiej prezentowanym w ostatnich latach m.in. w Museum of Modern Art w Nowym Jorku, Jeu de Paume w Paryżu, Photographer’s Gallery w Londynie czy podczas Gwangju Biennale.
Zygmunt Rytka: obraz, propaganda i eksperyment
W ramach sekcji poświęconej Europie Środkowo-Wschodniej Galeria Monopol zaprezentuje prace Zygmunta Rytki (1947–2018) – jednego z najważniejszych polskich artystów związanych z neoawangardą lat 70. i niezależną sceną lat 80.
Na Photo London pokazane zostaną prace z kilku kluczowych cykli. W serii „Bluff” artysta tworzył autoportrety, które wyglądają jak kadry z filmu – wciela się w nich w postać karateki w złotym stroju, komentując w ironiczny sposób mechanizmy propagandy i kreowania wizerunku w czasach PRL. Z kolei w cyklu „Przedziały czasowe” fotografował moment rozprysku wody, próbując uchwycić ulotną chwilę i relację między rzeczywistością a jej zapisem.
W swoich pracach Rytka zajmował się m.in. tym, jak działa obraz w mediach, jak powstają społeczne wyobrażenia i na ile fotografia może być obiektywna. Dziś jego twórczość wraca do międzynarodowego obiegu – m.in. dzięki publikacji obszernej monografii „Kamienie, mrówki i telewizja”, która będzie prezentowana również podczas targów.
Twórczość Zofii Rydet i Zygmunta Rytki przypomina, że historia fotografii Europy Środkowo-Wschodniej nie jest jedynie przypisem do zachodniego kanonu, lecz autonomiczną opowieścią. Prace polskich artystów dziś coraz wyraźniej zajmują należne miejsce w międzynarodowej historii fotografii – podkreśla Anna Tryc-Bromley, dyrektorka Instytutu Polskiego w Londynie.
Weronika Gęsicka: obrazy podszyte fikcją
W najbardziej prestiżowej sekcji targów – Sources – Galeria JEDNOSTKA pokaże solową wystawę Weroniki Gęsickiej. To przekrojowy pokaz jej najważniejszych cykli: „Traces”, „Cliffhanger” i „Encyclopaedia”.
„Traces” to kolaże stworzone przez Weronikę Gęsicką na podstawie amerykańskich fotografii stockowych z lat 50. i 60. Sceny rodzinne, pamiątki z wakacji, codzienne życie – wszystko to zawieszone gdzieś pomiędzy prawdą a fikcją. Obrazy te, zmodyfikowane przez Gęsicką na różne sposoby, zostają osadzone w nowym kontekście: wspomnienia o ludziach i sytuacjach ulegają transformacji i stopniowo się zacierają.
„Cliffhanger” jest próbą uchwycenia napięć i lęków, z którymi musimy się zmierzyć konfrontując się ze światem zewnętrznym. Sielankowe obrazy na fotografiach pochodzących z banków zdjęć zaczynają pękać: domy zamieniają się w zamknięte struktury, gesty tracą niewinność, a rzeczywistość wygląda tak, jakby za chwilę miała się rozpaść.
„Encyclopaedia” to projekt złożony z kilkuset fałszywych haseł odnalezionych w encyklopediach i słownikach z różnych okresów, które Gęsicka ilustruje kolażami z fotografii stockowych i obrazów generowanych cyfrowo. To, co prawdziwe, zaczyna tu funkcjonować na równych prawach z tym, co wymyślone. Dedykowana projektowi książka, opublikowana we współpracy z wydawnictwem Blow Up Press, została nominowana do prestiżowej Deutsche Börse Photography Foundation Prize, której wyniki zostaną ogłoszone 14 maja. W ramach wystawy finalistów i finalistek konkursu, cykl „Encyclopaedia” można oglądać nie tylko na Photo London, ale także w The Photographers’ Gallery w Londynie.
Michalina Kacperak: intymność i nowe strategie publikowania
W Londynie swoją książkę „Soft Spot” zaprezentuje także Michalina Kacperak – reprezentantka najmłodszego pokolenia artystek. Jej praktyka wpisuje się w nurt fotografii intymnej i osobistej, w której obraz funkcjonuje jako narzędzie budowania opowieści o ciele, emocjach i bliskości, ale też trudnych relacjach i rodzinnych traumach. Kluczową rolę odgrywa tu forma książki, która staje się nie tylko dokumentacją projektu, ale też samodzielnym obiektem artystycznym.
Rethinking Eastern Europe: wielogłosowa opowieść o regionie
Projekt Rethinking Eastern Europe, zainicjowany przez Zulę Rabikowską, odchodzi od prostych definicji regionu i proponuje spojrzenie oparte na doświadczeniu – pamięci, migracji i relacjach rodzinnych. W prezentacji biorą udział m.in. Alexandra Joanna Baker, Magda Kuca, Paulina Korobkiewicz oraz Marcelina Amelia.
Jak podkreśla kuratorka projektu, Zula Rabikowska: W czasie trwających przemian społeczno-politycznych niezwykle ważne jest tworzenie przestrzeni dla artystek i artystów działających ponad realnymi i wyobrażonymi granicami. Rethinking Eastern Europe sprzeciwia się uproszczonemu postrzeganiu regionu jako jednorodnej całości, podkreślając jego złożoność i różnorodność oraz umożliwiając powstawanie nowych, autonomicznych narracji.
W pracach wielu artystek pojawiają się wątki dziedziczenia i historii przekazywanej międzypokoleniowo – często poprzez kobiece doświadczenie i pamięć rodzinną. Inne twórczynie sięgają po archiwa, techniki historyczne czy dokumentację krajobrazu, pokazując region jako przestrzeń ciągłej zmiany – rozpiętą między przeszłością a teraźniejszością, między miejscem pochodzenia a życiem w diasporze.
Prezentacja układa się w wielogłosową opowieść o Europie Środkowo-Wschodniej – złożoną, niejednoznaczną i budowaną z indywidualnych historii, które podważają jej uproszczony, zewnętrzny obraz.
Sun Archive and Friends z najciekawszymi polskimi photobookami
Silnie obecna na Photo London będzie także polska scena wydawnicza. Stoisko Sun Archive and Friends zgromadzi niezależne oficyny i artystów, dla których książka fotograficzna jest podstawowym medium pracy – nie dodatkiem do wystawy, ale jej równoważną formą.
Tworzą je m.in. Sun Archive, RUST Publishing, Pix.House, Bored Wolves, Outer Space Press i BLOW UP PRESS – środowiska, które łączą fotografię z designem, archiwami i eksperymentem edytorskim. Ich publikacje często powstają w krótkich seriach, balansują między książką artystyczną a obiektem i funkcjonują równolegle w obiegu galerii, festiwali i kolekcji prywatnych.
Wśród prezentowanych projektów znajdzie się m.in. „Extraction” Michała Łuczaka – wizualna opowieść o Górnym Śląsku, gdzie krajobraz, architektura i codzienne życie naznaczone są konsekwencjami wieloletniego wydobycia węgla. Obok niego pojawią się eksperymentalne publikacje RUST Publishing czy projekty Outer Space Press, które operują obrazem znalezionym, archiwum i błędem druku jako świadomą strategią artystyczną.
Najważniejsze targi fotografii w Wielkiej Brytanii
Photo London to najważniejsze międzynarodowe targi fotografii w Wielkiej Brytanii, które co roku gromadzą uznane artystki i artystów, galerie oraz kuratorki i kuratorów z całego świata, a także nowe pokolenie twórczyń i twórców. Jedenasta edycja wydarzenia odbędzie się w dniach 14–17 maja 2026 roku (VIP Preview: 13 maja) i po raz pierwszy zostanie zorganizowana w londyńskiej Olympia, otwierając nowy rozdział w historii targów w samym sercu Kensington. Po jubileuszowej, dziesiątej edycji przeniesienie do tej przestrzeni oznacza początek nowej ery – z większym rozmachem, szerszym programem i jeszcze silniejszą obecnością międzynarodowych galerii oraz artystek i artystów.
Więcej informacji o Targach oraz szczegółowy program można znaleźć na stronie https://photolondon.org/
Program polskiej obecności na Photo London 2026
Stoisko Galerii JEDNOSTKA
14 maja, czwartek
18:00 – angielska premiera książki „Powroty. Z archiwum Pawła Pierścińskiego” Katarzyny Sagatowskiej
15 maja, piątek
17:00 – spotkanie z Weroniką Gęsicką („Encyclopaedia”)
18:00 – premiera książki „Soft Spot” Michaliny Kacperak (partner wydania IAM)
Stoisko Sun Archive and Friends
14 maja, czwartek
14:00 – spotkanie z Łukaszem Rusznicą
15:00 – spotkanie z Moniką Orpik
15 maja, piątek
16:00 – spotkanie z Elą Polkowską
17:00 – spotkanie z Magdaleną Wysocką & Claudio Pogo
18:00 – spotkanie z Jakubem Szachnowskim
16 maja, sobota
14:00 – Spotkanie z Weroniką Gęsicką („Encyclopaedia”) we współpracy z Galerią JEDNOSTKA i BLOW UP PRESS
15:00 – spotkanie z Michaliną Kacperak („Soft Spot”) – we współpracy z Galerią JEDNOSTKA
16:00 – spotkanie z Michałem Łuczakiem
17:00 – spotkanie ze Studiem Prokopiou
17 maja, niedziela
15:00 – spotkanie z Darią Izworską
Stoisko Rethinking Eastern Europe
14 maja, czwartek
12:00–14:00 – spotkanie z Magdą Kuca, Large Format Portrait Studio
15:30–16:00 – spotkanie z Paulina Korobkiewicz („Disco Polo”, „Homeland”)
16:00–16:30 – spotkanie z Marcelina Amelia („Mamalia”)
18:30–19:00 – spotkanie z Magdą Kucą („Tales”)
19:00–19:30 – spotkanie z Zulą Rabikowską („Nothing but a Curtain”)
15 maja, piątek
12:00–12:30 – Ksenia Kazintseva – Embroidery Workshop
13:00–13:15 – Ksenia Kazintseva – Poetry Performance
16 maja, sobota
11:00–12:00 – Artist Talk: Eastern European Photography
Program Photo London 2026:
16 maja, sobota
17:15–18:15 – „Collecting Cultures: Central and Eastern Europe”
Paneliści: Katarzyna Sagatowska, Łukasz Gorczyca, Tomas Opitz
Moderacja: prof. Amanda Hopkinson
Kontakt dla mediów:
Klaudia Gniady
e-mail: [email protected]
tel. +48 609 092 949
Instytut Adama Mickiewicza (IAM) łączy polską kulturę z ludźmi na całym świecie. Jako instytucja państwowa tworzy trwałe zainteresowanie polską kulturą i sztuką, wzmacniając obecność polskich artystek i artystów na globalnej scenie. Inicjuje innowacyjne projekty, wspiera międzynarodową współpracę oraz wymianę kulturalną. Promuje twórczość zarówno uznanych jak i obiecujących twórców, ukazując różnorodność i bogactwo naszej kultury. Instytut Adama Mickiewicza prowadzi także portal Culture.pl, stanowiący wszechstronne źródło wiedzy o polskiej kulturze. Więcej informacji: www.iam.pl.
