Polska sztuka w centrum światowej uwagi. Silna reprezentacja na Biennale w Wenecji 2026

Polscy artyści i artystki oraz kuratorki znajdą się w centrum jednego z najważniejszych wydarzeń poświęconych sztuce współczesnej. Podczas 61. Międzynarodowej Wystawy Sztuki w Wenecji, która rozpocznie się 9 maja 2026 roku, projekty z ich udziałem będzie można zobaczyć aż w trzech pawilonach narodowych oraz w oficjalnym programie towarzyszącym – od Pawilonu Polskiego w ogrodach Biennale po wystawy w samym sercu miasta.

W Pawilonie Polskim organizowanym przez Zachętę – Narodową Galerię Sztuki zobaczymy wystawę „Języki z wody” autorstwa Bogny Burskiej i Daniela Kotowskiego, stworzoną we współpracy ze społecznym Chórem w Ruchu złożonym z osób słyszących i Głuchych.

Reprezentację polskiej sceny artystycznej będzie można spotkać także w innych pawilonach narodowych: Natalię Sielewicz jako kuratorkę Pawilonu Estonii oraz Małgorzatę Ludwisiak jako kuratorkę Pawilonu Albanii.

W ramach oficjalnego programu towarzyszącego Fundacja Rodziny Staraków pokaże wystawę o relacjach i twórczości Tadeusza Kantora i Marii Jaremy – ikon polskiej powojennej awangardy.

– Tegoroczne Biennale odbywa się w szczególnie złożonym kontekście politycznym i pokazuje, jak bardzo sztuka jest dziś częścią szerszej, globalnej rozmowy. Tym bardziej istotna jest obecność polskich artystek i kuratorek, ich głosów, które tę rozmowę współtworzą. Tak silna polska reprezentacja na Biennale w Wenecji potwierdza, że Polska jest dziś trwałym elementem międzynarodowego obiegu – mówi Olga Wysocka, dyrektorka Instytut Adama Mickiewicza.

W poszukiwaniu alternatywnych sposobów komunikacji w Pawilonie Polskim

„Języki z wody” to instalacja audio-wideo Bogny Burskiej i Daniela Kotowskiego, w której centralną rolę odgrywa społeczny Chór w Ruchu – kolektyw tworzony przez osoby słyszące i Głuche. Projekt skupia się na języku jako wspólnym kodzie porozumienia, który nie musi ograniczać się do mowy – równie ważne są języki migowe czy pozaludzkie formy komunikacji, takie jak pieśni wielorybów.

– W społeczności g/Głuchych wciąż funkcjonuje przekonanie, że pierwszeństwo w sukcesach przypada osobom słyszącym, a my możemy liczyć co najwyżej na trochę miejsca na marginesie – podkreśla Daniel Kotowski, artysta wizualny i performer. Projekt współtworzony z Bogną Burską odwraca tę perspektywę – w środowisku wodnym to osoby słyszące tracą przewagę komunikacyjną.

Punktem wyjścia dla zespołu autorskiego były legendarne nagrania Rogera Payne’a „Songs of the Humpback Whale” (1970), które przyczyniły się do wprowadzenia zakazu polowań na wieloryby, uświadamiając światu istnienie bogatych, pozaludzkich sposobów komunikacji.

Inspirując się światem więcej-niż-ludzkim, twórcy i twórczynie podejmują temat budowania relacji ponad podziałami i przekraczania granic między różnymi sposobami doświadczania rzeczywistości.

Film stanowiący część instalacji rozgrywa się w dwóch środowiskach – pod wodą i na powierzchni. Artyści, artystki oraz członkowie i członkinie chóru tworzą sceny zbiorowe i dialogi, budując narrację opartą na spotkaniach, dźwięku i ruchu. Na opowieść składają się zarówno pieśni chóru – wykonywane głosem i w języku migowym – jak i obrazy performansów realizowanych nad i pod wodą.

Wystawę „Języki z wody”, kuratorowaną przez Ewę Chomicką i Jolantę Woszczenko, będzie można zobaczyć w Pawilonie Polskim organizowanym już od ponad 70 lat przez Zachętę – Narodową Galerię Sztuki.

Więcej informacji o wystawie można znaleźć na stronie Pawilonu Polskiego.

Polskie kuratorki na czele albańskiego i estońskiego pawilonu 

W Pawilonie Estonii zaprezentowana zostanie wystawa „The House of Leaking Sky”, kuratorowana przez Natalię Sielewicz, kuratorkę związana z Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie. Wystawa przygotowana przez Estońskie Centrum Sztuki Współczesnej opiera się na performansie, podczas którego Merike Estna będzie malować na oczach publiczności. Uznana na arenie międzynarodowej artystka skupia swoją praktykę artystyczną na malarstwie, często umieszczając je w kontekście performatywnym, angażując przestrzeń i obiekty w proces tworzenia. Traktuje malowanie jako żywy, rozciągnięty w czasie proces, podkreślając rolę czasu, pracy i samego aktu tworzenia. Wystawa „The House of Leaking Sky” rozpocznie się od pustego płótna, na którym artystka codziennie będzie malować w obecności widzów, stopniowo tworząc serię prac. Pod koniec wystawy obrazy utworzą jedno rozległe dzieło obejmujące dwadzieścia dwa płótna.

Małgorzata Ludwisiak, kuratorka i krytyczka sztuki związana wcześniej m.in. z Muzeum Sztuki w Łodzi, warszawskim Centrum Sztuki Współczesnej i Muzeum Sztuki Nowoczesnej, kuratoruje Pawilon Albanii z wystawą „A Place in the Sun” autorstwa albańskiego artysty Genti Koriniego. Trzykanałowa projekcja połączy etiudę aktorską, teatr lalek, animację oraz oryginalną warstwę dźwiękową, tworząc fikcyjny spektakl wystawiony w Zaum – eksperymentalnym języku stworzonym przez rosyjskich futurystów na początku XX wieku. Zaum został stworzony jako „czysty język”, pozbawiony zasad gramatyki i składni, mający na celu przekształcenie porządku społecznego. Artysta wykorzystuje trans-racjonalność Zaum, aby doprowadzić widza poza granice języka, otwierając przestrzeń, spotkanie z tym, co nieznane. 

Kantor i Jarema w sercu Wenecji 

W samym sercu Wenecji, w historycznych przestrzeniach Procuratie Vecchie na placu św. Marka, Fundacja Rodziny Staraków zaprezentuje wystawę „Tadeusz Kantor (1915–1990). Emballage, Cricotage and Madame Jarema”, przygotowaną jako oficjalne wydarzenie towarzyszące Biennale w Wenecji. Ekspozycja stanowi piątą już prezentację polskiej sztuki organizowaną przez fundację w trakcie weneckiego Biennale.

Wystawa koncentruje się na relacji i twórczości Tadeusza Kantora i Marii Jaremy – jednych z najważniejszych postaci powojennej awangardy. Pokazane zostaną kluczowe wątki malarstwa Kantora, w tym kompozycje informel z przełomu lat 50. i 60., ambalaże oraz późne cykle malarskie „Dalej już nic” i „Cholernie spadam”. Ekspozycję uzupełnią oryginalne obiekty i rekwizyty teatralne, a także film „Uwaga, malarstwo”, przybliżający jego sposób pracy.

Ważną częścią wystawy będzie również twórczość Marii Jaremy – malarki i rzeźbiarki, współtwórczyni teatru Cricot i Cricot 2, której relacja z Kantorem miała istotny wpływ na rozwój jego praktyki artystycznej. Na wystawie zaprezentowane zostaną jej monotypie oraz rekonstrukcje kostiumów do wczesnych spektakli, takich jak „Mątwa” i „Cyrk”.

61. Międzynarodowa Wystawa Sztuki w Wenecji – La Biennale di Venezia rozpocznie się 9 maja 2026 roku i potrwa do 22 listopada 2026. 

Akredytacja możliwa jest pod linkiem:  https://labiennale.vivaticket.it/en/event/In-minor-keys-accredito/297922 

Kontakt dla mediów:

Klaudia Gniady
e-mail: [email protected] 
tel. +48 609 092 949

Instytut Adama Mickiewicza (IAM) łączy polską kulturę z ludźmi na całym świecie. Jako instytucja państwowa tworzy trwałe zainteresowanie polską kulturą i sztuką, wzmacniając obecność polskich artystek i artystów na globalnej scenie. Inicjuje innowacyjne projekty, wspiera międzynarodową współpracę oraz wymianę kulturalną. Promuje twórczość zarówno uznanych jak i obiecujących twórców, ukazując różnorodność i bogactwo naszej kultury. Instytut Adama Mickiewicza prowadzi także portal Culture.pl, stanowiący wszechstronne źródło wiedzy o polskiej kulturze. Więcej informacji: www.iam.pl.