Prace Małgorzaty Mirgi-Tas po raz pierwszy w Edynburgu i Kopenhadze – europejskie zainteresowanie twórczością polsko-romskiej artystki nie traci na sile

Wielkoformatowe tkaniny, dzięki którym Małgorzata Mirga-Tas stała się jedną z najważniejszych współczesnych europejskich artystek, zostaną po raz pierwszy zaprezentowane w Szkocji w Talbot Rice Gallery oraz w Danii w Kunsthal Charlottenborg. Dwie równoległe wystawy, które otwarte zostaną 7 marca 2026 roku w Edynburgu i 12 marca 2026 roku w Kopenhadze, staną się okazją do spotkania z unikalnym spojrzeniem artystki kontestującym europejskie kanony opowiadania o społeczności romskiej. 

Międzynarodowe zainteresowanie twórczością Mirgi-Tas trwa nieprzerwanie od przełomowej prezentacji jej prac na wystawie „Przeczarowując świat” w Pawilonie Polskim na Biennale Sztuki 2022, kiedy po raz pierwszy w historii weneckiego Biennale pawilon narodowy reprezentowała romska artystka. W minionym roku twórczość Mirgi-Tas była także ważną częścią zagranicznego programu kulturalnego Polskiej Prezydencji w Radzie Unii Europejskiej 2025 obecną m.in. w Królewskim Muzeum Sztuki i Historii w Brukseli czy Centrum Sztuk Pięknych Bozar. 

Pierwsza szkocka prezentacja twórczości Małgorzaty Mirgi-Tas w Talbot Rice Gallery

W tym roku prace artystki zostaną po raz pierwszy zaprezentowane w Szkocji w jednej z najważniejszych edynburskich galerii sztuki współczesnej Talbot Rice Gallery. Cykl „Wyjście z Egiptu” oraz dotąd niepokazywane prace artystki zostaną pokazane w ramach serii wystaw pod tytułem „The dead don’t go until we do”. To prezentacje twórczości artystów i artystek, których łączy wspólny namysł nad tym, jak pamiętamy tych, którzy odeszli. Wielkoformatowe tekstylne kolaże Mirgi-Tas mierzą się z tematem wielowiekowych prześladowań społeczności romskiej, jednocześnie celebrując codzienne chwile radości. Prace stworzone zostały z fragmentów odzieży i materiałów należących do rodziny artystki.

„Wyjście z Egiptu” to cykl monumentalnych tkanin zrealizowany na indywidualną wystawę artystki w Galerii Arsenał w Białymstoku w 2021 roku, który międzynarodowa publiczność miała okazję obejrzeć także m.in. podczas Documenta 15 w Kassel.  To jedna z najważniejszych prac Mirgi-Tas, w której artystka kwestionuje utrwalony w Europie sposób przedstawiania Romów przez osoby nie-romskie, obecny już od XV i XVI wieku. Obok cyklu „Wyjście z Egiptu” zaprezentowana zostanie także seria rodzinnych portretów stworzona w uznaniu dla postaci romskich kobiet w otoczeniu i społeczności Mirgi-Tas. 

W ramach cyklu „The dead don’t go until we do” czerpiąc z doświadczeń swoich rodzin, przyjaciół i społeczności, twórcy i twórczynie usiłują przywrócić głos temu co utracone, wymazane i wykluczone. Obok dzieł Małgorzaty Mirgi-Tas w Talbot Rice Gallery zostaną pokazane także prace Amola K Patil, Kang Seung Lee i MADEYOULOOK. Wystawy będą dostępne dla publiczności od 7 marca do 30 maja 2026 roku.

Projekt wspierają Edinburgh College of Art, Creative Scotland, Instytut Adama Mickiewicza oraz dodatkowo Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej i Instytut Kultury Polskiej w Londynie. 

Pierwsza indywidualna wystawa Małgorzaty Mirgi-Tas  w Danii 

Wystawa „Pani, so tradeł / Water that Wanders”, którą będzie można oglądać od 12 marca do 16 sierpnia 2026 roku, będzie pierwszą indywidualną prezentacją twórczości artystki w Danii. Prace Mirgi-Tas zaprezentowane zostaną w kopenhaskim Kunsthal Charlottenborg, jednej z największych i najpiękniejszych przestrzeni wystawienniczych sztuki współczesnej w Europie Północnej. Na pierwszym planie pojawią się nowe prace tekstylne artystki stworzone specjalnie na tę wystawę, dla których punktem wyjścia staną się historyczne dzieła z duńskich muzeów. Mirga-Tas zreinterpretuje oryginalne dzieła, wplatając w nie romskie narracje, wspomnienia i zbiorowe doświadczenia oraz umieszczając tym samym perspektywę Romów w centrum narracji.

Obok nowych prac znajdą się także istniejące dzieła artystki, które pozwolą lepiej poznać jej praktykę artystyczną, która skupia się na przedstawianiu codziennego życia, migracji i relacji we wspólnocie. Mirga-Tas wykorzystuje materiały takie jak zasłony, biżuteria, koszule i pościel, które zszywane są w „mikro-nośniki” historii, gdzie intymne, osobiste historie stają się częścią szerszej perspektywy historycznej i kulturowej. W centrum uwagi artystka stawia również kobiety jako protagonistki historii, posiadaczki wiedzy, współpracowniczki, podnosząc tym samym sztukę tekstylną z poziomu rzemiosła domowego do rangi praktyki politycznej i artystycznej. 

Kuratorką wystawy jest Henriette Bretton-Meyer. Wystawa stanowi część projektu HUMAN:RIGHTS, będącego wynikiem współpracy między Kunsthal Charlottenborg, CPH:DOX i Human Rights Watch Denmark, wspieranego przez Fundację Frececo. Wystawę wspierają również: Instytut Adama Mickiewicza, Fundacja Augustinus, Duńska Fundacja Sztuki oraz Fundacja Rodziny Obel.

Kontakt dla mediów:

Malwina Malinowska 
e-mail: [email protected]

Instytut Adama Mickiewicza (IAM) łączy polską kulturę z ludźmi na całym świecie. Jako instytucja państwowa tworzy trwałe zainteresowanie polską kulturą i sztuką, wzmacniając obecność polskich artystek i artystów na globalnej scenie. Inicjuje innowacyjne projekty, wspiera międzynarodową współpracę oraz wymianę kulturalną. Promuje twórczość zarówno uznanych jak i obiecujących twórców, ukazując różnorodność i bogactwo naszej kultury. Instytut Adama Mickiewicza prowadzi także portal Culture.pl, stanowiący wszechstronne źródło wiedzy o polskiej kulturze. Więcej informacji: www.iam.pl.