Najpiękniejsze polskie okładki książek w Trieście, mieście literatury
Okładki najlepszych polskich projektantów i projektantek z Polskiej Szkoły Plakatu zostaną zaprezentowane na wystawie „Keys to Imagination. Masters of Polish Book Covers (1950-1980)”. Wystawa zostanie otwarta już 5 maja 2026 w Muzeum Literatury w Trieście LETS, instytucji prezentującej scenę literacką Triestu od XIX wieku do dziś. Wybór prac dokonany przez kuratora Patryka Mogilnickiego opowie o tradycji polskiego projektowania graficznego, w której okładka traktowana była jak małe dzieło sztuki.
„Keys to Imagination. Masters of Polish Book Covers (1950-1980)” to przekrojowa wystawa opowiadająca o dziełach najlepszych polskich projektantów i projektantek z nurtu graficznego Polskiej Szkoły Plakatu. Mniej znanym wymiarem jej działalności było projektowanie okładek książek, które tworzyli artyści i artystki znani ze swoich dokonań w dziedzinie plakatu. Czerpiąc ze swojego projektowego doświadczenia oraz stosując zaskakujące rozwiązania ilustracyjne i typograficzne, artyści i artystki stworzyli wizualne oprawy kultowych serii wydawniczych, które dziś postrzegamy jako małe dzieła sztuki. Jednocześnie ich artystyczne eksperymenty w ramach projektów wydawniczych były masowo dystrybuowane: okładki, drukowane w tysiącach egzemplarzy, przyczyniając się do upowszechnienia nowej wrażliwości wizualnej.
Wśród prezentowanych projektów znajdą się prace Jana Młodożeńca, Janusza Stannego, Ewy Frysztak, Mariana Stachurskiego, Danuty Staszewskej, Waldemara Świerzego, Jerzego Jaworowskiego, Marii Ihnatowicz, Władysława Brykczyńskiego, Emilii Piekarskiej-Freudenreich, Aleksandra Stefanowskiego i Daniela Mroza. Tworzyli oni projekty dla takich wydawnictw jak Państwowy Instytut Wydawniczy, Iskry czy Wydawnictwo Literackie.
Tytuł wystawy zainspirowany został książką Jerzego Kwiatkowskiego Klucze do wyobraźni będącą zbiorem szkiców o poetach współczesnych, wydaną przez warszawski Państwowy Instytut Wydawniczy w 1964 roku z okładką autorstwa Danuty Staszewskiej – emblematycznym przykładem twórczości tego okresu – którą będzie można podziwiać na wystawie.
Wystawa w Muzeum Literatury w Trieście LETS będzie otwarta dla publiczności do 10 czerwca 2026. Jej współorganizatorem jest Instytut Adama Mickiewicza.
Spotkanie z tłumaczami literatury włoskiej
Jarosław Mikołajewski i Joanna Ugniewska, dwoje najbardziej uznanych polskich tłumaczy literatury włoskiej, spotka się z publicznością w LETS Muzuem, aby porozmawiać o czytaniu, roli literatury we współczesnym świecie oraz znaczeniu okładki w naszym odbiorze literatury. Wspólnie zastanowią się, co dziś znaczy literackość książki.
Spotkanie w języku włoskim odbędzie się 4 czerwca 2026 o godzinie 17:30.
Triest, miasto James’a Joyce’a, Itala Sveva i Umberto Saby
Triest to miasto wyjątkowo wrażliwe na wątki literackie. Jako miejsce leżące na pograniczu różnych kultur – na styku regionu śródziemnomorskiego i Bałkanów, katolicyzmu i prawosławia – swoją szczególną atmosferą i historią przyciągało wielu znakomitych pisarzy i artystów. Słynie z bogatej kultury kawiarnianej, która od XVIII wieku stanowiła serce życia społecznego i intelektualnego miasta oraz uczyniła je ważnym ośrodkiem literackim w Europie.
Z miastem związany był m.in. James Joyce, który właśnie w Trieście napisał Portret artysty z czasów młodości, a także pracował nad Ulissesem. Joyce spotkał tu również Itala Sveva, autora wielkiej triesteńskiej powieść Zeno Cosini. W mieście żył i tworzył także jeden z najważniejszych twórców włoskiego modernizmu Umberto Saba – autor oryginalnej liryki, łączącej wątki filozofii egzystencjalnej z kulturą judaistyczną.
