Polscy projektanci i artyści we wspólnym projekcie „Jak mluvit s oblačníky (How to Talk to the Weather Demons)”

Prace dziewięciu polskich artystów oraz duetów artystycznych – Centrali (Małgorzaty Kuciewicz i Simone’a De Iacobisa), Aleksandry Cieślewicz, Kornelii Dzikowskiej-Demirskiej, Anny Klimczak i Sefy Sagira, Marty Krześlak, Diany Lelonek, Agnieszki Mastalerz i Michała Szaranowicza, Alicji Patanowskiej oraz Sary Rodowicz-Ślusarczyk – będzie można zobaczyć podczas wystawy zbiorowej „Jak mluvit s oblačníky (How to Talk to the Weather Demons)” kuratorowanej przez Joannę Glinkowską. Ekspozycja podejmuje takie tematy jak regulacja rzek, dostęp do wody pitnej czy pytanie o możliwość modyfikacji pogody, zgłębiając je poprzez różnorodne realizacje artystyczne. Wystawa otwarta zostanie 22 stycznia 2026 roku w Pragovka Gallery w Pradze. 

„Jak mluvit s oblačníky (How to Talk to the Weather Demons)” – woda wobec zmian klimatycznych w centrum artystycznej refleksji 

Jak mluvit s oblačníky (How to Talk to the Weather Demons) to wystawa zbiorowa poświęcona wodzie w kontekście zmiany klimatu. W mitologii słowiańskiej demony pogody (pl. płanetnicy, cz. oblačníky) były istotami odpowiedzialnymi za zjawiska atmosferyczne – zwłaszcza opady deszczu i burze. Dziś, gdy anomalie pogodowe stały się nową normą, a kryzys klimatyczny jest bliżej niż kiedykolwiek, ujawniając się w postaci kolejnych powodzi i susz, ludzie coraz silniej odczuwają potrzebę kontrolowania natury. Nadzieja na poprawę sytuacji pokładana jest w technologii i postępie, w sposób równie bezkrytyczny, jak niegdyś wierzono w to, że nad pogodą władzę mają istoty nadprzyrodzone.

Projekt ma na celu zwrócenie uwagi na istnienie nierozerwalnego splotu zjawisk oraz przypomnienie, że obieg wody na Ziemi jest złożonym systemem, a każda ingerencja w niego uruchamia łańcuch często nieprzewidywalnych konsekwencji. Artyści poruszają takie kwestie jak topnienie lodowców, modyfikowanie pogody oraz dostęp do wody pitnej i związane z nim problemy społeczne: nierówności, przestępczość i korupcję. Ich prace jednoznacznie pokazują, że kryzysu klimatycznego nie można lekceważyć, a postęp technologiczny nie wystarczy i nie uratuje ludzkości przed suszami i huraganami. Konieczna jest całkowita zmiana perspektywy, dotąd skoncentrowanej tylko na wzroście gospodarczym za wszelką cenę.

Wystawa „Jak mluvit s oblačníky (How to Talk to the Weather Demons)” została po raz pierwszy zaprezentowana pod polskim tytułem „Jak rozmawiać z Płanetnikami” w Galerii SIC! BWA Wrocław w Polsce w 2024 roku. Obecna odsłona jest jej drugą iteracją zawierającą nowe prace oraz osadzoną w nowym kontekście czasowym i przestrzennym.

Nowe wystawy w Pragovka Gallery eksplorujące motyw wzajemnych korzyści

Galeria Pragovka rozpoczyna nowy sezon wystawowy poświęcony tematyce wzajemnych korzyści. W 2026 roku odbędzie się łącznie jedenaście projektów wystawienniczych. Pierwsze trzy wystawy zostaną otwarte dla publiczności podczas wspólnego wernisażu 22 stycznia 2026 roku w siedzibie galerii w praskiej dzielnicy Vysočany. Będą to: wystawa zbiorowa „Jak mluvit s oblačníky (The How to Talk to the Weather Demons)”, wystawa indywidualna ukraińskiej artystki Oksany Sadovenko zatytułowana „Gdzie śpią gołębie?” oraz wspólna wystawa artystki rezydentki Pragovki Kateřiny Adamovej Linhartovej i wschodzącej artystki Mai zatytułowana „Endemic Cultivar”. Pierwszy blok wystaw będzie otwarty dla zwiedzających do 30 kwietnia 2026 roku.

Galeria Pragovka jest jedną z najważniejszych przestrzeni prowadzonych przez artystów w Czechach. Powstała z inicjatywy społeczności twórców, którzy od 2010 roku zaczęli osiedlać się w opuszczonych zabudowaniach dawnej fabryki samochodów Praga w praskiej dzielnicy Vysočany. Spontaniczne działania oraz pierwsze wystawy zbiorowe doprowadziły do powołania stowarzyszenia Pragovka for Art, które od momentu założenia galerii w 2018 roku prowadzi jej działalność. Galeria koncentruje się na współczesnej sztuce wizualnej, kładąc nacisk na innowacyjne podejścia oraz międzynarodowy dialog. Każdego roku ogłasza tematyczny open call, który wyznacza program wystawowy.

Wystawa „Jak mluvit s oblačníky (How to Talk to the Weather Demons)” 

• Artyści: Centrala (Małgorzata Kuciewicz i Simone De Iacobis), Aleksandra Cieślewicz, Kornelia Dzikowska-Demirska, Anna Klimczak i Sefa Sagir, Marta Krześlak, Diana Lelonek, Agnieszka Mastalerz i Michał Szaranowicz, Alicja Patanowska, Sara Rodowicz-Ślusarczyk
• Kuratorka: Joanna Glinkowska
• Projekt aranżacji wystawy: Zuzanna Kofta
• Produkcja i promocja: Kristýna Řeháčková, Daniela Šiandorová, Viola Hubáčková
• Współorganizator: BWA Wrocław Galerie Sztuki Współczesnej
• Partnerzy: Instytut Adama Mickiewicza, Instytut Polski w Pradze, Polsko-Japońska Akademia Technik Komputerowych, Cabinet of Wonders
• Projekt współfinansowane przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej. Przy wsparciu finansowym Ministerstwa Kultury Republiki Czeskiej, Państwowego Funduszu Kultury Republiki Czeskiej oraz Dzielnicy Praga 9.