Polska Gościem Honorowym Festiwalu Eñe, najważniejszego literackiego wydarzenia w Hiszpanii

15 czerwca 2026 roku w Círculo de Bellas Artes w Madrycie odbyła się ceremonia podpisania porozumienia między Festiwalem Eñe a Instytutem Polskim we współpracy z Instytutem Adama Mickiewicza. Porozumienie potwierdziło jedno z najważniejszych wydarzeń 18. edycji Festiwalu Eñe – udział Polski w charakterze Gościa Honorowego. Festiwal trwać będzie od 6 do 25 listopada 2026 w Madrycie oraz od 26 do 29 listopada 2026 w Maladze, a w centrum jego zainteresowania znajdzie się poezja. 

W ceremonii podpisania porozumienia uczestniczyli: Monika Krzepkowska, chargé d’affaires Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Hiszpanii; María José Gálvez Salvador, dyrektor generalna ds. książki, komiksu i czytelnictwa w hiszpańskim Ministerstwie Kultury; Juan Miguel Hernández León, prezes Círculo de Bellas Artes; oraz Alberto Fesser, prezes La Fábrica. Obecni byli również Maria Ślebioda, dyrektorka Instytutu Polskiego w Madrycie; Valerio Rocco Lozano, dyrektor Círculo de Bellas Artes; Jesús Ruiz Mantilla, dyrektor artystyczny Festiwalu Eñe; oraz Luis Posada, dyrektor ds. literatury i myśli w La Fábrica.

Polska Gościem Honorowym Festiwalu Eñe

Polska została Gościem Honorowym 18. edycji Festiwalu Eñe, podczas którego będzie mogłaprzybliżyć międzynarodowej publiczności jedną z najbardziej uznanych tradycji literackich w Europie. Ta bogata i różnorodna perspektywa wejdzie w dialog z autorami hiszpańskimi i międzynarodowymi, podkreślając zdolność literatury do budowania mostów między kulturami oraz do refleksji nad wyzwaniami współczesnego świata.

Dzięki spotkaniom polskich, hiszpańskich i latynoamerykańskich pisarzy, spektaklom teatralnym, pokazom filmowe oraz innym wydarzeniom program Festiwalu Eñe zaoferuje uczestnikom unikalny wgląd we współczesną polską poezję, prozę i teatr. 

Jak podkreśla Maria Ślebioda, dyrektorka Instytutu Polskiego w Madrycie: Udział Polski jest zaproszeniem do odkrywania jednej z najgłębszych i najbardziej wpływowych tradycji literackich Europy, w której słowo pisane było jednocześnie pamięcią, schronieniem i formą oporu. Gdy bowiem słowa milkną, istnieje ryzyko, że cisza utrwali to, co powinno zostać nazwane, potępione i zapamiętane.

Obecność Polski jako Gościa Honorowego Festiwalu Eñe nie jest wyłącznie świętem pisarzy, książek i przekładów. To także zaproszenie do namysłu nad rolą literatury dzisiaj: nad tym, jak może uczyć uważności, chronić pamięć, podważać pozornie oczywiste przekonania i stwarzać przestrzeń do rozmowy tam, gdzie język polityki zbyt często sprowadza się do haseł. Dla Instytutu Adama Mickiewicza obecność polskiej literatury w Madrycie i Maladze oznacza prezentację tradycji, która nigdy nie traktowała poezji jako ornamentu. W polskim doświadczeniu poezja była często sposobem myślenia w czasach próby – precyzyjnym, ironicznym, naznaczonym doświadczeniem, przenikliwym i nigdy obojętnym na rzeczywistość. Na Festiwal Eñe przyjeżdżamy z wielogłosem, a nie z jedną oficjalną opowieścią. Przywozimy pisarzy, teatr, film i muzykę; polską kulturę w dialogu z kulturą hiszpańską; literaturę żywą, obecną w debacie i otwartą na spotkanie. Czesław Miłosz pytał, czy poezja może ocalać narody i ludzi. Być może festiwale nie potrafią udzielić ostatecznej odpowiedzi na to pytanie. Mogą jednak zrobić coś bardzo ważnego: sprawić, by wybrzmiało ono w różnych językach i zostało usłyszane przez kolejne grono odbiorców – mówi Olga Brzezińska, wicedyrektorka Instytut Adama Mickiewicza. 

Poezja przeciw zniechęceniu

W tym roku program Festiwalu Eñe w skupia się na poezji. Różnorodne głosy i perspektywy spotkają się, aby umieścić poezję – i poetów – w centrum debaty, potwierdzając jej aktualność i zdolność do opisywania współczesnej rzeczywistość za pomocą tego, co piękne. Dzięki czemu poezja staje się antidotum na destrukcję, rozpacz i barbarzyństwo.

W związku ze zbliżającą się rocznicą powstania jednej z najbardziej wpływowych hiszpańskich grup poetyckich, Pokolenia 27, forma ta nabiera jeszcze donośniejszego znaczenia. We współpracy z Círculo de Bellas Artes festiwal zorganizuje specjalny cykl wydarzeń stanowiący wprowadzenie do obchodów tego jubileuszu.

Kiedy triumfuje język nienawiści, kiedy kłamstwo staje się uwodzicielską drogą dla mas i ponownie jesteśmy świadkami zatrzymywania na ulicach uczciwych ludzi z powodu ich pochodzenia lub koloru skóry (...). Kiedy znów rozbrzmiewają bębny wojny i trąby apokalipsy, jedną z naszych najskuteczniejszych broni przeciwko ich jeźdźcom pozostaje poezja – mówi Jesús Ruiz Mantilla, dyrektor artystyczny festiwalu.

Niewiele tradycji literackich przyznało poezji tak centralną rolę w budowaniu tożsamości zbiorowej jak tradycja polska. W kraju ukształtowanym przez złożoną historię oraz doświadczenia różnych form opresji poezja była czymś znacznie więcej niż formą artystycznej ekspresji – była głosem wolności i odbiciem polskiej duszy, czego dowodzą dzieła tak wybitnych autorów jak Czesław Miłosz, Wisława Szymborska, Zbigniew Herbert czy Adam Zagajewski – dodaje Monika Krzepkowska, chargé d’affaires Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Hiszpanii. 

Festiwal Eñe – Międzynarodowy Festiwal Literatury i Twórczości

Każdej jesieni, począwszy od 2009 roku, Madryt i Malaga stają się miejscem spotkania czołowych postaci świata literatury, muzyki i myśli humanistycznej, a także wymiany idei. Pisarze, wydawcy oraz tysiące zaangażowanych czytelników celebrują wspólnie współczesną literaturę i kreatywność we wszystkich jej przejawach. Dzięki bezpłatnemu programowi obejmującemu ponad sto wydarzeń Festiwal Eñe zaprasza uczestników w podróż przez współczesną twórczość, gromadząc czytelników i miłośników kultury.

Od 2019 roku Festiwal Eñe zaprasza do udziału kraje w roli gościa honorowego, nadając swojemu programowi dodatkowy wymiar międzynarodowy. Wydarzenia odbywają się w ponad trzydziestu prestiżowych miejscach, takich jak Círculo de Bellas Artes, Muzeum Prado, Biblioteka Narodowa Hiszpanii, Instytut Cervantesa, Królewska Akademia Hiszpańska oraz wiele innych instytucji kultury w Madrycie i Maladze.

Dowiedz się więcej

• Odwiedź stronę Instytutu Adama Mickiewicza: https://iam.pl/pl 
• Odwiedź stronę Festiwalu Eñe: https://festivalene.lafabrica.com/ 
• Odwiedź stronę Instytutu Polskiego w Madrycie: https://instytutpolski.pl/madrid/pl/