Rafał Milach, jeden z najważniejszych fotografów badających systemy władzy we współczesnej Europie na PHotoESPAÑA 2026

Od 5 czerwca 2026 będzie można oglądać prace Rafała Milacha podczas PHotoESPAÑA 2026, jednego z najważniejszych i największych europejskich festiwali poświęconych fotografii. Wystawa „Refusal. Second Fracture” śledzi mechanizmy powstawania i rozpadu oficjalnych narracji w Europie Wschodniej, których losy udokumentowane zostają w pracach artysty. Choć festiwal trwa do 13 września 2026, wystawa Rafała Milacha będzie dostępna dla publiczności do 27 września 2026. 

„Refusal. Second Fracture” – pytanie o funkcjonowanie oficjalnych narracji

Rafał Milach na wystawie „Refusal. Second Fracture” stawia sobie za cel prześledzenie mechanizmów, które odpowiadają za powstawanie i rozpad oficjalnych narracji funkcjonujących w Europie Wschodniej. Prace artysty wpisują się w jego praktykę twórczą, w której podejmuje tematykę transformacji w krajach powstałych po rozpadzie Związku Radzieckiego i w Europie Środkowo-Wschodniej. Swoje obserwacje Milach zbiera w esejach fotograficznych, które prezentują wpływ przemian politycznych na ludzi i zamieszkiwane przez nich miejsca, jak robił to chociażby w takich projektach jak: „Szare” (2002), „Wunderland” (2006), „Czarne Morze betonu” (2009) czy „7 pokoi” (2011).

Punktem wyjścia dla projektu „Refusal. Second Fracture” jest postać postać Ksenii Degielko, młodej białoruskiej aktywistki, która stała się ikoną propagandy po tym, jak jej piosenka wychwalająca białoruską rzeczywistość i stabilizację pod reżimem Aleksandra Łukaszenki, stała się viralem w 2012 roku. Jej wizerunek został włączony do symbolicznej galerii „zwycięzców” – modelowych robotników i postaci godnych naśladowania – mającej wzmocnić oficjalną państwową narrację. 

Narracja ta zaczęła jednak rozpadać w wyniku drobnych aktów indywidualnego oporu i ostatecznie załamała się w 2020 roku, kiedy Degielko wraz z milionami obywateli wzięła udział w protestach przeciwko powszechnie kwestionowanym wynikom wyborów. Przemiana wizerunku aktywistki ujawnia zarówno słabość aparatu reprezentacji władzy, jak i potencjał do jego podważania, jaki kryje się w społecznej mobilizacji. 

Poprzez prace takie jak „The Winners” i „Seeding”, a także murale, flagi, materiały wideo oraz obiekty pochodzące z Archiwum Protestów Publicznych, wystawa „Refusal. Second Fracture” podkreśla siłę praktyk kolektywnych jako działań zdolnych do kwestionowania i przeobrażania utrwalonych porządków politycznych.

Wystawa, pod opieką kuratorską Katarzyny Sagatowskiej, zorganizowana została przez Círculo de Bellas Artes, Instytut Polski w Madrycie, PHotoESPAÑA we współpracy Instytutem Adama Mickiewicza. 

PHotoESPAÑA 2026, hiszpański festiwal fotografii o międzynarodowym zasięgu 

PHotoESPAÑA to jedno z najważniejszych wydarzeń poświęconych fotografii na arenie międzynarodowej. 29. edycja PHotoESPAÑA odbywa się pod hasłem „Reimagining”. Od 13 maja do 13 września uczestnicy festiwalu będą mogli oglądać niemal 100 wystaw, które zgromadzą prace ponad 300 artystów i artystek. Gościem honorowym tej edycji jest Holandia. 

W odpowiedzi na dzisiejsze przesycenie wizualnością w obszarze kultury, festiwal koncentruje się na kreatywności, eksperymentach i eksploracji granic obrazu. „Reimagining” promuje ciekawość i bunt jako narzędzia do kwestionowania rzeczywistości, autorytetu obrazów i sposobów ich tworzenia. Ponadto PHotoESPAÑA skupia uwagę na młodości zarówno w wymiarze symbolicznym, jak i pokoleniowym i patrzy na nią jako na przestrzeń projekcji, zmiany i konstruowania przyszłości. Festiwal podejmuje zatem wyzwanie zacieśnienia więzi z młodszą publicznością i ponownego przemyślenia – wspólnie z nią – jakie znaczenie ma dziś wydarzenie poświęcone sferze wizualnej w XXI wieku.

W ramach Sekcji Oficjalnej zaprezentowanych zostanie ponad czterdzieści wystaw z udziałem takich twórców i twórczyń jak Richard Avedon, Robert Frank, Colita, Isabel Muñoz czy Isabel Azkarate, których prace pojawią się w różnych przestrzeniach wystawienniczych. Program tegorocznej edycji uzupełni siedem instytucji partnerskich oraz blisko pięćdziesiąt dodatkowych miejsc ekspozycji. 

Wystawa „Refusal. Second Fracture”– informacje praktyczne 

• Lokalizacja: Círculo de Bellas Artes, Sala Goya, Madryt

• Czas trwania: 5 czerwca 2026 – 27 września 2026

• Kuratorka: Katarzyna Sagatowska 

• Artysta: Rafał Milach

• Organizatorzy: Círculo de Bellas Artes, Instytut Polski w Madrycie, PHotoESPAÑA,

• Współpraca: Instytut Adama Mickiewicza

• Sponsor: KRUK

• Więcej informacji: phe.es