Wystawa Aleksandry Waliszewskiej w samym sercu Aten

Już 3 czerwca 2026 w Muzeum Benaki w Atenach otwarta zostanie wystawa „Aleksandra Waliszewska: Irruption of Antiquity”. Muzeum kultury greckiej stanie się miejscem spotkania mrocznego i nastrojowego malarstwa Aleksandry Waliszewskiej z dziedzictwem greckiego Antyku.  Obrazy polskiej artystki zestawione zostaną z bogatymi zbiorami Muzeum Benaki, przekraczając granice kultur i epok. Wystawa będzie dostępna dla zwiedzających do 27 września 2026. 

Wtargnięcie greckiej tradycji do współczesnej sztuki  

Wystawa Aleksandry Waliszewskiej składać będzie się z szesnastu obrazów, które ulokowane zostaną na dwóch piętrach Muzeum Benaki. Dzieła polskiej artystki znajdą się w ten sposób tuż obok zbiorów ateńskiego muzeum, wchodząc w bezpośredni dialog z dziełami sztuki z okresów greckiego neolitu, antyku, okresu bizantyjskiego i ery nowożytnej. Zwiedzający będą mogli śledzić momenty „wtargnięcia” starożytnych motywów i tropów wizualnych na intensywnych, psychologicznie niepokojących obrazach Waliszewskiej. 

Powstające dzięki zestawieniu napięcie stanie się okazją do prześledzenia przebiegu wpływów i inspiracji, które sięgają aż do fundamentów zachodniej kultury wizualnej. Wystawa z jednej strony jest wyrazem uznania dla Grecji jako kolebki sztuki figuratywnej i narracyjnej, z drugiej proponuje twórczą refleksję nad jej nieprzerwaną obecnością we współczesnej sztuce.

Kuratorka wystawy Alison M. Gingeras odwołuje się do transhistorycznego podejście Aby’ego Warburga, który w swoim niedokończonym Atlasie Mnemosyne (1928-1929) usiłował stworzyć wizualną mapę zbiorowej pamięci kulturowej, tropiąc motywy stale obecne w sztuce na przestrzeni wieków. Gingeras lokując twórczość Waliszewskiej obok dzieł sztuki sprzed setek lat, pokazuje, że starożytni bogowie, mity, symbole i postacie religijne nie są tylko eksponatami z odległej przeszłości, lecz żywymi punktami odniesienia i źródłami inspiracji, które wciąż kształtują współczesne imaginarium. 

Wystawa została przygotowana przez Fundację DESTE we współpracy z Muzeum Benaki i przy wsparciu Instytutu Adama Mickiewicza. 

Intrygujący język obrazów Aleksandry Waliszewskiej

Aleksandra Waliszewska, jedna z najbardziej rozpoznawalnych artystek polskiej sceny kulturalnej,  znana jest ze swoich mrocznych, nastrojowych obrazów przesiąkniętych erudycją historyczno-artystyczną. Waliszewska, absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, uważa się za współczesną spadkobierczynię symbolizmu przełomu XIX i XX wieku. W jej obrazach dominują silne bohaterki, często przedstawiające apokaliptyczne sceny zamieszkane przez zwierzęta, wyimaginowane stworzenia, zombie, hybrydyczne potwory i żywe trupy. Często alegoryczne w swej naturze, jej obrazy zgłębiają kondycję człowieka, zmagając się z pierwotnymi uczuciami strachu, niepokoju, pożądania i śmierci. Waliszewska czerpie także z kanonu sztuki europejskiej: od prymitywnego flamandzkiego mistrza Petrusa Christusa i Georges’a de La Toura po malarzy Młodej Polski, od belgijskiego symbolisty Léona Spilliaerta po Leonor Fini. 

Symboliczny język obrazów Aleksandry Waliszewskiej i jej fantastyczny świat wizualny eksplorowane były również podczas wystawy „The Dark Arts” pokazywanej w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie (MSN) oraz w Narodowym Muzeum Sztuki im. M. K. Čiurlionisa w Kownie. Nad oboma prezentacjami opiekę kuratorską sprawowała Alison M. Gingeras, pełniąca funkcję kuratora w MSN. 

Organizatorzy wystawy

Muzeum Benaki należy do najbardziej rozbudowanych i innowacyjnych instytucji muzealnych w Europie. Zostało założone przez Antonisa Benakisa w 1930 roku, a następnie przekazane pod jurysdykcję państwa greckiego. Muzeum, zlokalizowane w sieci sześciu budynków muzealnych, posiada również pięć działów archiwalnych i bogatą bibliotekę, Dom Leigh Fermora, oferujący rezydencje naukowcom, a także kolekcję liczącą obecnie 500 000 eksponatów, obejmującą wszystkie okresy kultury greckiej, a także sztukę europejską, islamską, prekolumbijską, afrykańską i chińską.

Fundacja DESTE na rzecz Sztuki Współczesnej to instytucja non-profit założona w Genewie w 1983 roku przez kolekcjonera Dakisa Joannou. DESTE angażuje się w bogaty program wystawienniczy, promując zarówno wschodzących, jak i uznanych artystów, a jej celem jest poszerzenie grona odbiorców sztuki współczesnej, stworzenie możliwości dla młodych artystów oraz zgłębianie powiązań między sztuką współczesną a kulturą. Elastyczny harmonogram wystaw DESTE pozwala Fundacji reagować na bieżące wydarzenia w świecie sztuki, zarówno w kraju, jak i za granicą, oraz realizować interesujące projekty, które pojawiają się we współczesnym społeczeństwie.

Aleksandra Waliszewska: Irruption of Antiquity

• Lokalizacja: Muzuem Benaki, Koumpari 1, Athina 106 74, Grecja

• Wernisaż: 2 czerwca 2026, 20:00

• Czas trwania: 3 czerwca 2026 – 27 września 2026

• Kuratorka: Alison M. Gingeras

• Artystka: Aleksandra Waliszewska 

• Organizatorzy: Muzeum Benaki, Fundacja DESTE na rzecz Sztuki Współczesnej

• Partner: Instytut Adama Mickiewicza

• Więcej informacji: benaki.org