Wystawa „Archiwum wahań”, która oczarowała uczestników Malta Biennale, otwiera się w Polsce

Od 14 sierpnia do 25 października 2026 roku w Galerii Bielskiej BWA będzie można zobaczyć wystawę „Archiwum wahań” Weroniki Zalewskiej. Projekt, który reprezentował Polskę na międzynarodowym biennale sztuki współczesnej na Malcie, pokazuje, jak w świecie wymuszającym natychmiastowe i jednoznaczne odpowiedzi wahanie może stać się formą oporu. 

Z historycznych wnętrz Malty do modernistycznego budynku Galerii Bielskiej 

Wystawa „Archiwum wahań” Weroniki Zalewskiej powstała w odpowiedzi temat tegorocznego Malta Biennale brzmiący „CLEAN | CLEAR | CUT”. Motyw przewodni odnosił się do potrzeby głębokiej przemiany świata – oczyszczenia go z toksycznych zjawisk, przywrócenia klarowności myślenia i otwarcia nowych dróg w obliczu kryzysów politycznych, ekologicznych i kulturowych.

„Archiwum wahań” prezentowane było w historycznym Forcie Saint Elmo, gdzie zlokalizowany był Polski Pawilon. Zwiedzający mogli na własnej skórze poczuć napięcie między dającą się zmierzyć wiedzą, a przeżytym doświadczeniem, wchodząc do nostalgicznego świata teleturnieju kontrowanego przez drugi film, zmontowany z archiwalnych materiałów z Wytwórni Filmów Oświatowych. Odpowiedź na pytanie, jak może powstawać wiedza, przestaje być oczywista.    

Teraz projekt Weroniki Zalewskiej będą mogli zobaczyć także odwiedzający Galerię Bielską BWA, gdzie będzie on miał swoją polską premierę. 

W świecie natychmiastowych odpowiedzi wahanie staje się gestem sprzeciwu

Wideoinstalacja Weroniki Zalewskiej przygląda się temu, jak w epoce ciągłej informacji – nadawanej w trybie 24/7 – kształtują się wiedza, pamięć i polityczna wyobraźnia.

Inspiracją dla projektu były wspomnienia artystki z początku lat 2000., kiedy jej pierwsze intuicje społeczno-polityczne dopiero się formowały podczas wspólnego oglądania telewizji z babcią. Osobiste, fragmentaryczne, trudne do jednoznacznego opowiedzenia doświadczenia babci przegrywały z telewizyjną narracją: gotowymi historiami podawanymi w rytmie całodobowego cyklu informacyjnego i atrakcyjnej kultury rozrywki. Domowe rozmowy coraz częściej zastępowała medialna logika gotowych odpowiedzi i jednoznacznych interpretacji. 

Instalacja składa się z dwóch równoległych projekcji. W pierwszej oglądamy fikcyjny teleturniej „Everything Is Clear”, w którym występują mechanik, bibliotekarka i młody przedsiębiorca – przekrój polskiego społeczeństwa czasu transformacji. Program prowadzony jest po angielsku, w języku, którym uczestnicy nie posługują się swobodnie. To celowy zabieg: w systemie opartym na natychmiastowej weryfikacji i jednej „poprawnej” odpowiedzi zaczynają pojawiać się pęknięcia. Gdy zasady ciągle się zmieniają, a pewność słabnie, wahanie zaczyna podważać autorytet „poprawnej” odpowiedzi.

Drugi kanał tworzy nielinearny montaż materiałów z Wytwórni Filmów Oświatowych. Sceny codzienności, drobne gesty i detale przedmiotów budują spokojny, powtarzalny rytm – w wyraźnym kontraście do tempa teleturnieju. Animacje artystki wizualnej Mili Nowackiej, oparte na pętli sprzężenia zwrotnego, odsłaniają materialność obrazu i wprowadzają element wizualnego zakłócenia.

Zestawienie tych dwóch porządków – proceduralnej logiki gry i relacyjnego, fragmentarycznego archiwum – ujawnia napięcie między wiedzą mierzalną a doświadczeniem przeżytym. W świecie nasyconym danymi i natychmiastowymi opiniami „Archiwum wahań” proponuje coś rzadkiego: zatrzymanie. Wahanie nie jest tu oznaką słabości, lecz świadomym gestem sprzeciwu i odpowiedzialności.

„Archiwum wahań” w Galerii Bielskiej BWA –  informacje praktyczne 

• Lokalizacja: Galeria Bielska BWA, ul. 3 Maja 11

• Czas trwania wystawy:  14 sierpnia – 25 października 2026 roku

• Wernisaż: 14 sierpnia 2026, godz.: 18:00

• Artystka: Weronika Zalewska

• Kuratorka: Ada Piekarska

• Współpraca przy realizacji wideo: Mila Nowacka (animacje), Szymon Gąsiorek (dźwięk)

• Wystawa została po raz pierwszy zaprezentowana w Pawilonie Polskim na Malta Biennale 2026 organizowanym przez Instytut Adama Mickiewicza we współpracy z Galerią Bielską BWA, Ambasadą Rzeczypospolitej Polskiej w Valletcie oraz Miastem Bielsko-Biała – Polską Stolicą Kultury 2026.