Wystawa „Dominik Lejman: Phantome” w Berlinie

Prace polskiego artysty Dominika Lejmana będą prezentowane od 10 stycznia do 15 lutego 2026 roku w berlińskim kościele św. Mateusza podczas wystawy indywidualnej „Dominik Lejman: Phantome”. Na pokazie znajdzie się około 20 prac, w których malowane światy ożywają dzięki projekcjom wideo, tworząc efemeryczne doświadczenie nawiedzenia przez fantomy i widma. Ekspozycja bada granice między tym, co widzialne i niewidzialne, oraz stawia pytania o obecność człowieka w czasie i przestrzeni. W realizacji wystawy wsparcie zapewnił Instytut Adama Mickiewicza.

Wystawa „Phantome” polskiego artysty w Kulturforum Berlin – projekcje, wideomalowidła i fantomy

Polski artysta Dominik Lejman od trzech dekad poluje na duchy. Jego sztuka, prezentowana na całym świecie, polega na nakładaniu projekcji wideo na abstrakcyjne obrazy. Namalowane światy na krótki czas zostają zasiedlone przez widma i fantomy. To sztuka niepokoju: orientacji, uwięzienia i upadku. Twórczość artysty ma charakter obsesyjny; jej estetyka podąża za ruchem ludzkiej egzystencji i jej ukierunkowaniem, łącząc w sposób wyważony zwątpienie, humor i rozpacz. Tym razem prace Polaka zostaną zaprezentowane w stolicy Niemiec, w kościele św. Mateusza, na wystawie „Dominik Lejman: Phantome”.

Kuratorowana przez Hubertusa von Amelunxena wystawa w berlińskim Kulturforum prezentuje około 20 prac Dominika Lejmana powstałych w latach 1995–2025. Są to głównie wideomalowidła oraz wielkoformatowe instalacje projekcyjne, w których twórca balansuje pomiędzy narracją a jej zanikiem, pomiędzy obrazem statycznym a ruchomym. W wyjątkowy sposób prace te integrują treść, medialny przekaz i estetykę, formułując pytania o odpowiedzialność za własną obecność w czasie oraz o możliwości ekspresji w warunkach współczesnej rzeczywistości wizualnej.

Twórczość Dominika Lejmana: malarstwo, media wideo i dialog między treścią a formą

Dominik Lejman studiował malarstwo w Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku oraz w Royal College of Art w Londynie. Jako przedstawiciel pokolenia aktywnie uczestniczącego w przemianach politycznych Europy Wschodniej, zyskał międzynarodowe uznanie dzięki nowatorskiemu podejściu do malarstwa. Jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych polskich artystów pracujących na styku malarstwa i mediów wideo, a jego twórczość charakteryzuje się konsekwentnym dialogiem pomiędzy treścią, medium i estetyką. Jego prace były prezentowane m.in. w ramach wystawy „After the Wall: Art and Culture in Post-Communist Europe”, na Biennale Architektury w Wenecji, w Fondazione Prada oraz w Kunstmuseum Wolfsburg. Dzieła Lejmana znajdują się w renomowanych kolekcjach publicznych i prywatnych, w tym w Muzeum Sztuki w Łodzi, Kunsthalle Bremen oraz w kolekcji Cleveland Clinic.

Wystawa „Phantome” w Berlinie odbywa się w okresie Objawienia Pańskiego – czasie szczególnym w tradycji chrześcijańskiej, związanym z ideą objawiania się sacrum w świecie. Kontekst ten wzmacnia interpretację prac Lejmana, w których postacie zdają się wypadać poza linearność czasu, funkcjonując jako fantomy – postaci nieprzynależące w pełni do żadnej epoki, niejednoznaczne, powracające i nietrwałe. Oglądanie tych obrazów w budynku kościoła przybiera dla widza formę nawiedzenia, w którym ujawnia się ambiwalencja tego, co widzialne i niewidzialne.

Program wydarzeń towarzyszących wystawie „Phantome” w Niemczech

Wystawie towarzyszy program wydarzeń performatywnych i muzycznych, obejmujący rozmowy, performanse oraz koncerty z udziałem zaproszonych artystów i kuratorów międzynarodowych.

• 13 stycznia 2026, godz. 19:00 – „Fantomy” – Ulrich Loock, Anda Rottenberg i Hannes Langbein w rozmowie z Dominikiem Lejmanem, prowadzenie: Hubertus v. Amelunxen

• 20 stycznia 2026, godz. 19:00 – „Schleier” – performans Marii Colusi, argentyńskiej choreografki, badający kruchą granicę między siłami widzialnymi i niewidzialnymi – przestrzeń liminalną, w której materia staje się duchem, dźwięk ciszą, a ciało rozpływa się w powietrzu

• 27 stycznia 2026, godz. 19:00 – „Szachista” – czytanie wierszy i prozy Howarda Altmana oraz Zbigniewa Herberta z udziałem Howarda Altmana, Michaela Krügera i innych

• 3 lutego 2026, godz. 19:00 – „Ubu” – performans Krzysztofa „Leona” Dziemaszkiewicza, łączący przeciwieństwa i stawiający pytania o granice między animalnością a człowieczeństwem

• 10 lutego 2026, godz. 19:00 – „Dźwięk duchów” – koncert jazzowego muzyka i kompozytora Mikołaja Trzaski

Wystawa: „Dominik Lejman: Phantome” - Informacje praktyczne

• Daty: 10 stycznia – 15 lutego 2026

• Miejsce: St. Matthäus-Kirche, Kulturforum Berlin, Matthäikirchplatz, Berlin

• Godziny otwarcia: wtorek–niedziela, 11:00–18:00

• Wstęp: wolny

• Więcej informacji: https://stiftung-stmatthaeus.de/ausstellungen/phantome/#

• Wystawa realizowana jest przy wsparciu Petera Gage Morrisa, Instytutu Adama Mickiewicza, Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu (UAP), Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej oraz Instytutu Polskiego w Berlinie.