Wystawa „Krótkie wakacje” w zupełnie nowej, berlińskiej odsłonie

Już 12 marca 2026 przestrzeń Galerii Instytutu Polskiego w Berlinie przemieni się w Transsanatorium, goszcząc nową odsłonę wystawy „Krótkie wakacje”. Wystawa po raz pierwszy została zaprezentowana w Pawilonie Polskim podczas Triennale w Mediolanie w 2025 roku. Prezentacja „Krótkie wakacje” w Berlinie nie ograniczy się jedynie do zaadaptowana wystawy do nowej przestrzeni, ale zaoferuje Berlińczykom doświadczenie zupełnie nowej, „dziennej” wersji Transsanatorium. Będzie ono nawiązywać do sanatoryjnych tarasów oraz praktyk helioterapii. Wystawa pozostanie otwarta do 30 kwietnia 2026, a w jej trakcie odbędzie się program publiczny pomyślany jako seria „zabiegów” – performatywnych i partycypacyjnych spotkań, które pozwolą wykorzystać wystawę jako prawdziwe miejsce regeneracji.  

Wystawa „Krótkie wakacje” na nowo definiuje komfort jako troskę i redystrybucję. Jej specjalnie zaprojektowana przestrzeń zaprasza zwiedzających do zatrzymania się i zrelaksowania dzięki dźwiękom, zapachom i obrazom, a także do namysłu nad tym, czym jest dziś dla nich higiena. Transsanatorium, zaprojektowane przez architektkę Aleksandrę Wasilkowską, nawiązuje do filmu Vittorio De Sica o tym samym tytule z 1975 roku. Łączy ono funkcjonalizm z duchowością, przekształcając miejskie odpady – ciepło, glebę, szarą wodę – w zasoby służące odnowie, przyjemności i zdrowiu. Stanowi tym samym prototyp usługi miejskiej, będącej transkulturową i transgatunkową przestrzenią, którą autorki opisują następująco: „Wyobrażamy sobie niewielkie budynki, o autonomicznej infrastrukturze wentylacji i sanitacji, osadzone w krajobrazie, sprzyjające regeneracji i inkluzywności”. 

Odpowiadając na jedno z najważniejszych wyzwań współczesności, jakim są nierówności społeczne, twórczynie wystawy proponują frapującą, inkluzywną wizję miejskiej infrastruktury sanitarnej, która sięga po liczne, zakorzenione w historii urbanistyki i higieny koncepcje sanatoryjne. Transsanatorium ma zapewniać dostęp do wytchnienia i komfortu – tak potrzebnych „społeczeństwu zmęczenia” opisanemu przez Byung-Chul Hana.

Transsanatorium w wydaniu „dziennym” – nowa, berlińska odsłona wystawy

Pierwsza prezentacja wystawy „Krótkie wakacje” odbyła się podczas Triennale w Mediolanie w 2025 roku, gdzie w Pawilonie Polskim przyjęła ona formę prototypowej komnaty, nawiązując do tepidarium – starożytnego rzymskiego pomieszczenia służącego do relaksu i spotkań towarzyskich.

Podczas berlińskiej odsłony projektu Transsanatorium przekształci się w rodzaj sanatoryjnego tarasu związanego z praktykami helioterapii – terapii światłem słonecznym stosowanej w uzdrowiskach. „Dzienna” wersja projektu zostanie zaaranżowana wokół dużych, nasłonecznionych witryn Galerii Instytutu Polskiego w Berlinie, naprzeciwko których zostanie ustawiona rzeźba Olafa Brzeskiego w formie łoża dziennego. W ten sposób praca Łukasza Rusznicy „Feral Veduta” stanie się uzupełnieniem dla widoku za oknem, na rzekę Sprewę oraz Wyspę Muzeów, wprowadzając dialog między obrazem a realnym krajobrazem miasta.

„Our Treatments” – cykl spotkań performatywnych i partycypacyjnych z lokalnymi artystami

Berlińskiej odsłonie „Krótkie wakacje” towarzyszy specjalny program publiczny pod nazwą „Our Treatments”. Katarzyna Roj, kuratorka wystawy,  i Aleksandra Wasilkowska, architektka wystawy, zaprosiły do jego współtworzenia lokalnych artystów, który nadali programowi unikalny, miejski kontekst. 

12 marca 2026 odbędzie się wernisaż wystawy z udziałem artystów oraz performerki Julii Marii Plawgo. 11 kwietnia 2026 roku Berit Fischer poprowadzi „Radical Emphatic Lab” badające relacyjne i afektywne wymiary wspólnego doświadczenia. Z kolei 29 kwietnia Alicja Wysocka oraz Oskar Oksana Pawełko zaproszą publiczność do udziału w prowadzonej praktyce somatycznej i performansie partycypacyjnym, aktywizując ciało jako narzędzie percepcji, odpoczynku i współodczuwania. 

Wystawa „Krótkie wakacje” została po raz pierwszy zaprezentowana przez Instytut Adama Mickiewicza i BWA Wrocław w Pawilonie Polskim podczas 24. edycja międzynarodowej wystawy Triennale w Mediolanie.  

Program publiczny: 

• Czwartek, 12 marca 2026 r., godz. 19:00
  • Otwarcie wystawy „Krótkie wakacje” z udziałem artystek i performerki Julii Marii Plawgo
• Sobota, 11 kwietnia 2026 r., godz. 14:00
  • Berit Fischer poprowadzi Radical Emphatic Lab: Restoring What Sustains us
• Środa, 29 kwietnia 2026 r., godz. 19:00
  • Alicja Wysocka i Oskar Oksana Pawełkowi poprowadzą uczestników przez doświadczenie somatyczne i performans partycypacyjny

Wystawa „A Brief Vacation” - informacje praktyczne

• Zespół artystyczny: Katarzyna Roj (kuratorka i narratorka), Aleksandra Wasilkowska (projekt Transsanatorium wielokulturowego), Olaf Brzeski (rzeźba), Berit Fischer (Warsztat Radykalnej Empatii), Antonina Nowacka (muzyka), Łukasz Rusznica (fotografia), Alicja Wysocka (protokół zwiedzania),  Oskar Oksana Pawełko (Performance), Julia Maria Plawgo (Performance), Agata Bartkowiak (komunikacja wizualna), Monika Opieka (zapach) 

• Organizatorzy: Instytut Polski w Berlinie, Instytut Adama Mickiewicza, BWA Wrocław 

• Lokalizacja: Galeria Instytutu Polskiego,  Burgstraße 27, 10178 Berlin   

• Godziny otwarcia:  13:00–18:00 wtorek, środa, czwartek; 13:00–17:00 piątek