11 marca otwarcie Pawilonu Polskiego na Malta Biennale 2026. Weronika Zalewska pokaże „Archiwum wahań”
Już 11 marca w Valletcie otworzy się Pawilon Polski na drugiej edycji Malta Biennale. Polskę reprezentować będzie projekt Weroniki Zalewskiej „Archive of Hesitations (Archiwum wahań)” – wideoinstalacja kuratorowana przez Adę Piekarską. Projekt przygląda się temu, jak w epoce ciągłej informacji – nadawanej w trybie 24/7 – kształtują się wiedza, pamięć i polityczna wyobraźnia. Ekspozycja potrwa do 29 maja 2026 roku.
Pawilon Polski na Malta Biennale 2026 jest organizowany przez Instytut Adama Mickiewicza we współpracy z Galerią Bielską BWA, Ambasadą Rzeczypospolitej Polskiej w Valletcie oraz Miastem Bielsko-Biała – Polską Stolicą Kultury 2026.
Maurizio Cattelan gwiazdą tegorocznej edycji Malta Biennale
Malta Biennale to jedno z najmłodszych i najszybciej zyskujących na znaczeniu wydarzeń poświęconych sztuce współczesnej w Europie. W drugiej edycji weźmie udział ponad 130 artystek i artystów z całego świata, zaplanowano osiem pawilonów narodowych oraz 21 pawilonów tematycznych. Tegoroczne wydarzenie odbędzie się pod kierownictwem artystycznym uznanej kuratorki Rosy Martínez. Headlinerem tegorocznej odsłony będzie włoski artysta Maurizio Cattelan. Malta Biennale 2026 zostanie otwarte dla publiczności 14 marca, po trzydniowym preview (11–13 marca) oraz oficjalnej inauguracji 10 marca. W programie także rozbudowany program edukacyjny i wydarzenia towarzyszące.
To pierwsza edycja, kiedy opiekę nad pawilonem narodowym na Malta Biennale sprawuje Instytut Adama Mickiewicza.
Oddajemy Pawilon Polski młodemu pokoleniu, a Malta Biennale daje przestrzeń do podejmowania artystycznej rozmowy o kształcie naszej wspólnej rzeczywistości – nie tylko w obszarze kultury, ale szerzej, w wymiarze społecznym. Wspólnie z Galerią Bielską BWA oraz Miastem Bielsko-Biała – Polską Stolicą Kultury 2026, budujemy silną i widoczną obecność Polski w międzynarodowym obiegu sztuki – mówi Olga Wysocka, dyrektorka Instytutu Adama Mickiewicza.
W świecie natychmiastowych odpowiedzi wahanie staje się gestem sprzeciwu
Prezentowana w Pawilonie Polskim wideoinstalacja Weroniki Zalewskiej przygląda się temu, jak w epoce ciągłej informacji – nadawanej w trybie 24/7 – kształtują się wiedza, pamięć i polityczna wyobraźnia.
Inspiracją dla projektu były wspomnienia artystki z początku lat 2000., kiedy jej pierwsze intuicje społeczno-polityczne dopiero się formowały podczas wspólnego oglądania telewizji z babcią. Osobiste, fragmentaryczne, trudne do jednoznacznego opowiedzenia doświadczenia babci przegrywały z telewizyjną narracją: gotowymi historiami podawanymi w rytmie całodobowego cyklu informacyjnego i atrakcyjnej kultury rozrywki. Domowe rozmowy coraz częściej zastępowała medialna logika gotowych odpowiedzi i jednoznacznych interpretacji.
Instalacja składa się z dwóch równoległych projekcji. W pierwszej oglądamy fikcyjny teleturniej „Everything Is Clear”, w którym występują mechanik, bibliotekarka i młody przedsiębiorca – przekrój polskiego społeczeństwa czasu transformacji. Program prowadzony jest po angielsku, w języku, którym uczestnicy nie posługują się swobodnie. To celowy zabieg: w systemie opartym na natychmiastowej weryfikacji i jednej „poprawnej” odpowiedzi zaczynają pojawiać się pęknięcia. Gdy zasady ciągle się zmieniają, a pewność słabnie, wahanie zaczyna podważać autorytet „poprawnej” odpowiedzi.
Drugi kanał tworzy nielinearny montaż materiałów z Wytwórni Filmów Oświatowych. Sceny codzienności, drobne gesty i detale przedmiotów budują spokojny, powtarzalny rytm – w wyraźnym kontraście do tempa teleturnieju. Animacje artystki wizualnej Mili Nowackiej, oparte na pętli sprzężenia zwrotnego, odsłaniają materialność obrazu i wprowadzają element wizualnego zakłócenia.
Zestawienie tych dwóch porządków – proceduralnej logiki gry i relacyjnego, fragmentarycznego archiwum – ujawnia napięcie między wiedzą mierzalną a doświadczeniem przeżytym. W świecie nasyconym danymi i natychmiastowymi opiniami „Archiwum wahań” proponuje coś rzadkiego: zatrzymanie. Wahanie nie jest tu oznaką słabości, lecz świadomym gestem sprzeciwu i odpowiedzialności.
Polska obecność na Malta Biennale 2026
Silna polska obecność zaznaczy się podczas Malta Biennale 2026 także w pawilonie tematycznym organizowanym po raz drugi przez OmenaArt Foundation. Na wystawę „Redefining. Polish-Ghanaian Textile Narratives”, kuratorowaną przez Natalię Bradbury, składać się będą wielkoformatowe instalacje tekstylne stworzone przez Martę Nadolle, Elizę Proszczuk i Ernestinę Mansę Doku w ramach rezydencji artystycznej na Malcie. Artystki, pochodzące z Polski i Ghany, połączą narracje historyczne obu krajów, czerpiąc z tradycji tkackich i lokalnego dziedzictwa wyspy.
Weronika Zalewska jest artystką, badaczką i poetką. Ukończyła Sztukę Mediów na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie oraz Autonomiczne Formowanie na Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych w Gandawie; studiowała także art praxis na Dutch Art Institute. Tworzy sztukę wideo na przecięciu dokumentu i fikcji spekulatywnej, pracując z tematami m.in. transformacji społeczno-ekonomicznych i ich wpływu na wytwarzanie narracji czy relacji. Jej prace były pokazywane m.in. w Zachęcie – Narodowej Galerii Sztuki, BWA Wrocław, Galerii Bielskiej BWA czy na Biennale Performansu w Wilnie.
Ada Piekarska jest kuratorką i autorką tekstów o sztuce. Obecnie kieruje zespołem programowym Galerii Bielskiej BWA w Bielsku-Białej. Jej praktyka kuratorska koncentruje się na pozaartystycznych funkcjach sztuki współczesnej, szczególnie na jej związkach z logiką władzy oraz możliwościach przeformułowywania społecznych wyobrażeń. Jest kuratorką Biennale Malarstwa Bielska Jesień – jednego z najważniejszych konkursów artystycznych w Polsce. W 2024 roku otrzymała Nagrodę Krytyki Artystycznej im. Jerzego Stajudy.
„Archives of Hesitations (Archiwum wahań)”
Pawilon Polski na Malta Biennale 2026
11 marca – 29 maja 2026
Dni prasowe: 11-13 marca
Otwarcie dla publiczności: 14 marca
Kuratorka: Ada Piekarska
Artystka: Weronika Zalewska
Animacja: Mila Nowacka
Dźwięk: Szymon Gąsiorek
Projekt graficzny: Renata Motyka
Organizator: Instytut Adama Mickiewicza
Współorganizator: Galeria Bielska BWA
Partnerzy: Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Valletcie, Miasto Bielsko-Biała – Polska Stolica Kultury 2026, TVP Kultura, Wytwórnia Filmów Oświatowych
Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Miasta Bielsko-Biała – Polskiej Stolicy Kultury 2026.
Kontakt dla mediów:
Klaudia Gniady
Tel. +48 609 092 949
e-mail: [email protected]
Instytut Adama Mickiewicza (IAM) łączy polską kulturę z ludźmi na całym świecie. Jako instytucja państwowa tworzy trwałe zainteresowanie polską kulturą i sztuką, wzmacniając obecność polskich artystek i artystów na globalnej scenie. Inicjuje innowacyjne projekty, wspiera międzynarodową współpracę oraz wymianę kulturalną. Promuje twórczość zarówno uznanych jak i obiecujących twórców, ukazując różnorodność i bogactwo naszej kultury. Instytut Adama Mickiewicza prowadzi także portal Culture.pl, stanowiący wszechstronne źródło wiedzy o polskiej kulturze. Więcej informacji: www.iam.pl.
